Nowelizacja rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie "co samodzielnie, bez zlecenia lekarskiego może wykonywać pielęgniarka lub położna" ma bardzo ograniczony obszar i dotyczy określenia kompetencji pielegniarki systemu.

Po wstępnej analizie zmian zaproponowanych przez MZ można postawić wniosek: uprawniena zawodowe pielęgniarki systemu są takie same jak ratownika medycznego. Należy podkreślić, że zakres nowelizacji rozporządzenia jest niewystarczający!!!

Pielęgniarka systemu zgodnie z ustawą o państwowym ratownictwie medycznym to pielęgniarka:

  • posiadająca tytuł specjalisty lub specjalizująca się w dziedzinie pielęgniarstwa ratunkowego, pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki, pielęgniarstwa chirurgicznego, pielęgniarstwa kardiologicznego lub pielęgniarstwa pediatrycznego,
  • a także pielęgniarka posiadająca ukończony kurs kwalifikacyjny w dziedzinie pielęgniarstwa ratunkowego, pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki, pielęgniarstwa chirurgicznego, pielęgniarstwa kardiologicznego lub pielęgniarstwa pediatrycznego oraz posiadająca co najmniej 3-letni staż pracy w oddziałach tych specjalności, oddziałach pomocy doraźnej, izbach przyjęć lub pogotowiu ratunkowym. 

Należy zdawać sobie sprawę, że zaproponowany przez ministerstwo zdrowia katalog uprawnień pielęgniarki systemu dotyczy przypadku wykonywania medycznych czynności ratunkowych - tj. świadczeń opieki zdrowotnej w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, udzielane przez jednostkę systemu, o której mowa w art. 32 ust. 1 pkt 2, w warunkach pozaszpitalnych, w celu ratowania osoby w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. Czyli pielęgniarki wykonującej zawód w zespole ratownictwa medycznego działającego w ramach systemu "Państwowe Ratownictwo Medyczne"!  Powyższa uwaga dotyczy także ratownika medycznego.

Zaproponowany przez ministerstwo zdrowia katalog czynności, które samodzielnie będzie mogła wykonywać pielęgniarka systemu oraz wykaz leków, które będzie mogła podawać jest taki sam jak katalog czynności i wykaz leków, które może podać ratownik medyczny.

Z małą różnicą: pielęgniarka systemu będzie uprawniona do podania także - Rivotrilu oraz Captropilu.

Cała ta operacja z nowelizacją rozporządzenia w sprawie uprawnień pielęgniarki systemu jest niepotrzebnym biurokratycznym zabiegiem. Już w momencie nowelizacji ustawy o ratownictwie medycznym zwracałem uwagę, że trzeba było w ustawie przyznać kompetencje ministrowi zdrowia do określenia kompetencji nie tylko ratownika medycznego ale także pielęgniarki systemu. Dopisano by dwa słowa "pielęgniarki systemu" i nie byłoby całego zamieszania.

Jak do tego doszło, że nie określono kompetencji pielęgniarki sytemu? 
 
Z posiedzenia sejmowej komisji zdrowia:
 
Mówiliśmy o ratowniku medycznym, ratowniku, lekarzu systemu i dyspozytorze medycznym, ale nie o pielęgniarce systemu.

Poseł Zbigniew Podraza (SLD):
Mam pytanie, ale nie do art. 28, tylko zamykające pewien etap pracy. Mówiliśmy o ratowniku medycznym, ratowniku, lekarzu systemu i dyspozytorze medycznym, ale nie o pielęgniarce systemu. Dlatego kieruję pytanie do przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia, czy tak jest specjalnie, czy to gdzieś umknęło. Czy wystarczy mowa o zawodzie pielęgniarki i położnej, czy tylko definicja? O ile szczegółowo są rozpisane zadania ratownika czy dyspozytora medycznego, o tyle, jeśli chodzi o pielęgniarkę, tych zapisów w ustawie nie ma. Dzielę się swoimi przemyśleniami – takie informacje do mnie dotarły.


Podsekretarz stanu w MZ Jarosław Pinkas:
Panie pośle, wystarczy art. 3 pkt 6. Reszta jest w ustawie o zawodzie pielęgniarki i położnej.

Dlaczego obecny na sali posiedzeń przedstawiciel NIPiP nia zainterweniował nie wiadomo. Po co tam był.


Brak określenia kompetencji pielęgniarki systemu był powodem pisma pielęgniarek i pielęgniarzy po ukończonej specjalizacji z pielęgniarstwa ratunkowego do Naczelnej Izby PiP w sprawie określenie ich uprawnień.


Autorzy nowelizacji rozporządzenia   w sprawie zakresu i rodzaju świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych, wykonywanych przez pielęgniarkę samodzielnie, bez zlecenia lekarskiego, oraz zakresu i rodzaju takich świadczeń wykonywanych przez położną samodzielnie, powinni mieć na względzie, że obecne brzmienie rozporządzenia zawiera fragment o treści:

pielęgniarka jest uprawniona do (par. 1, punkt 3, litera n):

"podawania dożylnego leków oraz kroplowego przetaczania dożylnego płynów w ramach postępowania w resuscytacji krążeniowo-oddechowej według obowiązujących standardów postępowania w stanach naglących, pod warunkiem odbycia kursu specjalistycznego". Rozporzadzenie nie konkretyzuje o jaki kurs specjalistyczny chodzi. Należy się domyślać, że o kurs specjalistyczny RESUSCYTACJA KRĄŻENIOWO - ODDECHOWA. Można wyciągnąć również wniosek, że do wykonywania ww.czyności upoważniona jest pielęgniarka posiadająca specjalizację w zakresie pielęgniarstwa ratunkowego oraz anestezjologicznego i intensywnej opieki, a także kardiologicznego.

Wobec powyższego, z uwagi na leki zawarte w załączniku nr 2, które może podać doraźnie w nagłych przypadkach samodzielnie bez zlecenia lekarskiego pielęgniarka oraz w załączniku w sprawie wykazu produktów leczniczych wchodzących w skład zestawu przeciwwstrząsowego, ratującego życie, które mogą być podane przez pielęgniarkę, położną i nieprecyzyjne określenie" podawania dożylnego leków oraz kroplowego przetaczania dożylnego płynów w ramach postępowania w resuscytacji krążeniowo-oddechowej według obowiązujących standardów postępowania w stanach naglących" nie jest możliwe szczegółowe podanie jakie leki może podać samodzielnie pielęgniarka bez zlecenia lekarskiego. Mogą to być leki wymienione w ww. cytowanych załącznikach oraz stosowane w ramach postępowania w resuscytacji krążeniowo-oddechowej według obowiązujących standardów.

Ponadto należy stwierdzić, że zakres rozporządzenia jest zbyt wąski w stosunku do oczekiwań naszej grupy zawodowej. Można stwierdzić, że dotyczy tylko określenia uprawnień pielegniarki sytemu. Natomiast nie zawiera próby uregulowania innych obszarów działalności zawodowej pielęgniarek i położnych. Ale o tym innym razem.

Mariusz Mielcarek

Zobacz także:

Informator Portalu Pielęgniarek i Położnych - Ratownictwo medyczne 2007 – nowa ustawa o państwowym ratownictwie medycznym. Miejsce i rola lekarza, pielęgniarki systemu i ratownika medycznego, ratownika oraz dyspozytora med. i lekarza koordynatora.

 
 

 

Polecamy książki