Data ostatniej aktualizacji: 2007-10-21 06:35

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA ZDROWIA

z dnia 29 października 2003 r.

W SPRAWIE WYKAZU DZIEDZIN PIELĘGNIARSTWA ORAZ DZIEDZIN MAJĄCYCH ZASTOSOWANIE W OCHRONIE ZDROWIA, W KTÓRYCH MOŻE BYĆ PROWADZONA SPECJALIZACJA I KURSY KWALIFIKACYJNE, ORAZ RAMOWYCH PROGRAMÓW SPECJALIZACJI DLA PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH

(Dz. U. Nr 197, poz. 1922)

- Wyciąg -

ZAŁĄCZNIK Nr 2

RAMOWY PROGRAM BLOKU SPECJALISTYCZNEGO SPECJALIZACJI W DZIEDZINIE PIELĘGNIARSTWA RODZINNEGO DLA PIELĘGNIAREK

I. Cel kształcenia

1. Przygotowanie pielęgniarki do profesjonalnego sprawowania opieki nad osobą zdrową i chorą w jej środowisku zamieszkania, a zwłaszcza do:

1) świadczenia opieki jednostkom, rodzinom i osobom z grup ryzyka, grupom zaniedbanym, społeczności lokalnej w sytuacjach nietypowych i trudnych;

2) pełnienia roli konsultanta i doradcy do spraw zdrowia;

3) pełnienia roli lidera w zespole pielęgniarek rodzinnych.

II. Czas trwania specjalizacji

1. Łączna liczba godzin wynosi 995 godzin dydaktycznych.

2. Łączna liczba godzin w bloku ogólnozawodowym wynosi 330 godzin.

3. Łączna liczba godzin w bloku specjalistycznym wynosi 665 godzin, w tym: część teoretyczna 420 godzin, część praktyczna 245 godzin.

III. Wykaz umiejętności będących przedmiotem kształcenia

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

1. Określić potrzeby zdrowotne podopiecznego, rodziny i społeczności lokalnej.

2. Rozpoznać i określić konieczny zakres opieki nad podopiecznym, rodziną.

3. Zaplanować charakter opieki nad podopiecznym, rodziną.

4. Zdiagnozować sytuację trudną.

5. Określić swoje kompetencje w rozwiązaniu sytuacji trudnej, problemowej.

6. Współdziałać w zespole na rzecz rozwiązywania sytuacji trudnych.

7. Sformułować cele i zakres aktywizacji podopiecznego, rodziny.

8. Rozpoznać zapotrzebowanie na opiekę nieprofesjonalną w środowisku.

9. Rozpoznać i interpretować problemy opiekuńcze rodziny.

10. Uzasadnić znaczenie rodziny w procesie opieki i samoopieki w leczeniu oraz rehabilitacji w różnych sytuacjach zdrowotnych i społecznych.

11. Określić sytuacje (czynniki) ryzyka zagrożenia zdrowia.

12. Ocenić trafność celów i planów działań pielęgniarskich w sytuacjach nietypowych.

13. Dobrać odpowiedni model opieki pielęgniarskiej do stanu i sytuacji podopiecznego, rodziny.

14. Doradzać pielęgniarkom w formułowaniu celów i planowaniu działań.

15. Opracowywać szczegółowe standardy postępowania pielęgniarskiego.

16. Analizować i wdrażać standardy opieki do praktyki pielęgniarskiej.

17. Omówić rolę pielęgniarki rodzinnej w pielęgnowaniu pacjenta, rodziny w oparciu o wybrany model, teorię pielęgnowania.

18. Różnicować modele opieki pielęgniarskiej.

19. Określić cele i zakres aktywizacji społeczności lokalnej na rzecz zdrowia.

20. Kształtować świadomy udział podopiecznego, rodziny w procesie pielęgnowania i edukacji.

21. Komunikować się efektywnie z człowiekiem zdrowym, chorym, rodziną, grupą społeczną, dobierając odpowiednie metody i techniki komunikowania się.

22. Doradzać w zakresie samoopieki i podstawowych czynności życia codziennego.

23. Prowadzić doradztwo w zakresie rozwiązywania problemów pielęgnacyjnych, zdrowotnych i społecznych.

24. Doradzać w zakresie wspierania zdrowia i przeciwdziałać jego zagrożeniom.

25. Doradzać, inspirować, realizować działania edukacyjne.

26. Analizować i oceniać efektywność działań pielęgniarskich.

27. Opracować koncepcję i kryteria oceny poprawy jakości opieki w podstawowej opiece zdrowotnej.

28. Rozpoznać oczekiwania personelu w zakresie kształcenia i samokształcenia.

29. Projektować programy doskonalenia dla pielęgniarek rodzinnych.

30. Uczestniczyć w rozwiązywaniu trudnych i nietypowych problemów.

31. Dokonywać samooceny wiedzy i umiejętności zawodowych.

32. Rejestrować, oceniać, uogólniać wyniki swojej pracy.

33. Opracować i realizować plan własnego rozwoju zawodowego.

34. Promować zdrowie własne i innych.

35. Wykorzystać programy promocji zdrowia w konkretnym działaniu.

36. Współdziałać z różnymi instytucjami, organizacjami na rzecz promocji zdrowia.

37. Współuczestniczyć w opracowywaniu, realizacji i ewaluacji programów promocji zdrowia.

38. Opracować pomoce i środki do realizacji programów promocji zdrowia.

39. Wskazać liderów w społeczności lokalnej do działań na rzecz zdrowia.

40. Kształtować zachowania etyczne w relacji z podopiecznym, rodziną.

41. Rozpoznać problemy etyczno-moralne w pracy pielęgniarek rodzinnych i wspierać współpracowników w ich rozwiązywaniu.

42. Nawiązać kontakt i współdziałać z różnymi instytucjami, organizacjami w celu poprawy sytuacji podopiecznego, rodziny.

43. Kierować i nadzorować pracę zespołu pielęgniarek rodzinnych.

44. Oceniać struktury organizacyjne w zakładzie podstawowej opieki zdrowotnej.

45. Oceniać zapotrzebowanie na opiekę pielęgniarską w środowisku.

46. Przygotować prognozę zapotrzebowania na środowiskową opiekę pielęgniarską.

47. Inicjować zmiany w organizacji pracy.

48. Formułować cele i zadania pielęgniarki rodzinnej.

49. Dokumentować proces pielęgnowania.

50. Wykorzystać materiały statystyczne do analizy zdrowia społeczności lokalnej.

51. Współuczestniczyć w badaniach naukowych dotyczących pielęgniarstwa.

52. Wykorzystać wyniki badań dla rozwoju praktyki pielęgniarskiej.

IV. Plan nauczania

________

¹⁾ Biuro, wydział odpowiadający za politykę zdrowotną i społeczną w urzędzie miasta lub gminy.

²⁾ Oddział opieki paliatywnej, hospicjum lub poradnia leczenia bólu.

V. Program nauczania

MODUŁ I. WYBRANE ZAGADNIENIA Z EPIDEMIOLOGII l DEMOGRAFII

1. Cel modułu

1) poznanie problemów epidemiologicznych oraz ich demograficznych, społecznych i ekonomicznych uwarunkowań;

2) poznanie podstawowych procesów ludnościowych i aktualnych problemów związanych ze stanem zdrowia społeczeństwa;

3) wykorzystanie różnego rodzaju materiałów statystycznych do analizy stanu zdrowia populacji.

2. Wykaz umiejętności wynikowych

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

1) korzystać z materiałów w analizie stanu zdrowia wybranej populacji;

2) wyodrębnić szczegółowe, typowe dla wybranej populacji problemy epidemiologiczne, demograficzne i ekologiczne;

3) przygotować prognozę zapotrzebowania na opiekę pielęgniarską w oparciu o analizę dostępnych danych statystycznych;

4) przeprowadzić sondaż ukierunkowany na subiektywną ocenę stanu zdrowia wybranej populacji.

3. Treści nauczania:

1) podstawowe pojęcia z zakresu epidemiologii;

2) analiza wskaźników zdrowia i charakterystyka epidemiologiczna wybranych populacji;

3) podstawowe pojęcia z zakresu demografii;

4) analiza sytuacji demograficznej Polski i Europy - polityka populacyjna;

5) sytuacja demograficzna a polityka rodzinna;

6) związki między sytuacją epidemiologiczną wybranej społeczności lokalnej a występującymi w niej procesami społecznymi i demograficznymi zachodzącymi w środowisku lokalnym (np.: gminie, powiecie i województwie);

7) wykorzystanie różnych źródeł i typów informacji do analizy i prognozy zapotrzebowania na opiekę pielęgniarską w wybranym środowisku lokalnym.

MODUŁ II. ROZWÓJ PRAKTYKI ZAWODOWEJ - JAKOŚĆ OPIEKI W PODSTAWOWEJ OPIECE ZDROWOTNEJ

1. Cel modułu

Przygotowanie pielęgniarki do podejmowania działań na rzecz poprawy jakości opieki oraz podtrzymywania osiągniętych rezultatów.

2. Wykaz umiejętności wynikowych

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

1) opracować i wdrażać szczegółowe standardy postępowania pielęgniarskiego;

2) aktualizować standardy opieki pielęgniarskiej;

3) opracować koncepcję poprawy jakości opieki pielęgniarskiej i zarządzać jakością tej opieki.

3. Treści nauczania:

1) miejsce i rola pielęgniarki rodzinnej w realizacji programów zdrowotnych w strukturze organizacyjnej podstawowej opieki zdrowotnej;

2) współczesne poglądy na zapewnienie jakości opieki w podstawowej opiece zdrowotnej ze szczególnym uwzględnieniem opieki pielęgniarskiej:

a) wymiary zapewnienia jakości - poziomy organizacyjne, cechy charakterystyczne jakości według Donabediana (struktura, proces, wynik),

b) kryteria jako narzędzie do mierzenia jakości,

c) cykl zapewnienia jakości w pielęgniarstwie rodzinnym,

d) metody zapewnienia jakości świadczeń pielęgniarskich,

e) pomiar i ocena jakości świadczeń pielęgniarskich,

f) ekonomiczne aspekty poprawy jakości usług pielęgniarskich w strukturze organizacyjnej podstawowej opieki zdrowotnej - przykłady, analiza;

3) opracowywanie konkretnych i wymiernych kryteriów oceny jakości struktury i wyniku na przykładzie wybranych jednostkowych świadczeń pielęgniarskich - opracowywanie praktycznych wskazówek ułatwiających zastosowanie wybranych metod zapewniania jakości usług pielęgniarskich;

4) standardy pielęgnowania w podstawowej opiece zdrowotnej:

a) standardy opieki pielęgniarskiej - określające zasady i sposób postępowania w opiece nad pacjentami z określonymi problemami zdrowotnymi lub w określonych sytuacjach,

b) metodyka opracowywania standardów szczegółowych postępowania pielęgniarskiego; opracowywanie własnych standardów.

MODUŁ III. FORMY, ZAKRES I METODY AKTYWIZACJI SPOŁECZNOŚCI LOKALNEJ

1. Cel modułu

1) poznanie zasad funkcjonowania społeczeństwa obywatelskiego jako podstawy aktywności środowisk lokalnych;

2) określenie celów i zadań społeczności lokalnej dotyczących zdrowia;

3) wskazanie możliwości wykorzystania form i metod aktywizacji społeczności lokalnej w programie "partnerstwo dla zdrowia".

2. Wykaz umiejętności wynikowych

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

1) organizować i koordynować działania terapeutyczno-wspierające dla osób przewlekle chorych i niepełnosprawnych w społeczności lokalnej;

2) wykorzystać potencjał społeczności lokalnej w umacnianiu i ochronie zdrowia poszczególnych osób i ich rodzin;

3) uczestniczyć w programach i działaniach zdrowotnych podejmowanych przez różne organizacje pozarządowe;

4) współpracować z władzami gminy, samorządem lokalnym i organizacjami pozarządowymi w aktywizowaniu grup zależnych od pomocy;

5) określić zapotrzebowanie na różnego typu formy pomocy społecznej;

6) wskazać źródła pomocy;

7) przedstawić pacjentowi lub jego rodzinie ofertę pomocy instytucjonalnej;

8) diagnozować funkcjonowanie systemu pomocy społecznej;

9) współdziałać w zespole na rzecz rozwiązywania sytuacji trudnych;

10) prowadzić doradztwo w zakresie rozwiązywania problemów zdrowotnych i społecznych;

11) inicjować współpracę z grupami samopomocy;

12) nawiązywać współpracę z instytucjami i organizacjami w celu poprawy sytuacji podopiecznego/rodziny.

3. Treści nauczania:

1) społeczeństwo, formy pomocy;

2) role i zadania organizacji pozarządowych;

3) społeczność lokalna - pojęcie i funkcje;

4) zadania społeczności lokalnych w zakresie zdrowia;

5) formy, metody i zakres działań zdrowotnych społeczności lokalnej (analiza wybranych inicjatyw);

6) program "Partnerstwo dla zdrowia" (dla konkretnej gminy) - zadania pielęgniarki;

7) integracja - działania społeczności lokalnych i grup samopomocy (osób chorych przewlekle, niepełnosprawnych i ich rodzin).

MODUŁ IV. SOCJOLOGIA RODZINY Z ELEMENTAMI ANTROPOLOGII KULTURY

1. Cel modułu

1) poznanie podstawowych teorii rodziny i procesów w niej zachodzących;

2) zrozumienie zjawiska dysfunkcjonalności rodziny, jego przyczyn oraz skutków indywidualnych i społecznych;

3) poznanie podstawowych zagadnień dotyczących kultury i różnorodności kulturowej związanej z modelami małżeństwa i rodziny;

4) właściwa interpretacja kulturowego zróżnicowania zachowań zdrowotnych (od narodzin do opieki nad umierającym i jego rodziną).

2. Wykaz umiejętności wynikowych

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

1) rozpoznać zmiany zachodzące w funkcjonowaniu rodziny;

2) interpretować problemy opiekuńcze rodziny;

3) zaplanować pracę z rodziną w zależności od cyklu życia rodzinnego, sytuacji socjoekonomicznej i aktualnych problemów rodziny;

4) wyjaśnić różnice dotyczące opieki nad człowiekiem chorym w różnych środowiskach społeczno-kulturowych;

5) uwzględnić w planie pracy z rodziną obowiązujące w niej wzory kulturowe i systemy wartości.

3. Treści nauczania:

1) modele małżeństwa i rodziny;

2) socjologiczne teorie rodziny (strukturalno-funkcjonalna i systemowa);

3) zjawisko dezorganizacji rodziny - wieloproblemowość rodziny, zagrożenie rozpadem;

4) sytuacja socjoekonomiczna rodziny w Polsce;

5) zdrowotne problemy rodziny;

6) procesy integracji i dezintegracji kulturowej - kultura masowa;

7) agresja i nietolerancja jako mechanizmy zagrożenia ładu społecznego;

8) samoleczenie i samoopieka jako element kultury zdrowotnej wybranej społeczności;

9) formy i zróżnicowania kulturowe opieki nad człowiekiem chorym.

Część druga