Data ostatniej aktualizacji: 2007-10-21 06:44

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA ZDROWIA

z dnia 29 października 2003 r.

W SPRAWIE WYKAZU DZIEDZIN PIELĘGNIARSTWA ORAZ DZIEDZIN MAJĄCYCH ZASTOSOWANIE W OCHRONIE ZDROWIA, W KTÓRYCH MOŻE BYĆ PROWADZONA SPECJALIZACJA I KURSY KWALIFIKACYJNE, ORAZ RAMOWYCH PROGRAMÓW SPECJALIZACJI DLA PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH

(Dz. U. Nr 197, poz. 1922)

- Wyciąg -

ZAŁĄCZNIK Nr 5

RAMOWY PROGRAM BLOKU SPECJALISTYCZNEGO SPECJALIZACJI W DZIEDZINIE PIELĘGNIARSTWA ZACHOWAWCZEGO DLA PIELĘGNIAREK

I. Cel kształcenia

Celem szkolenia jest uzyskanie przez pielęgniarkę specjalistycznych kwalifikacji w dziedzinie pielęgniarstwa zachowawczego i uzyskanie tytułu specjalisty.

II. Czas trwania specjalizacji

1. Łączna liczba godzin wynosi 1.110 godzin dydaktycznych.

2. Łączna liczba godzin w bloku ogólnozawodowym wynosi 330 godzin.

3. Łączna liczba godzin w bloku specjalistycznym wynosi 780 godzin, w tym: część teoretyczna 430 godzin, część praktyczna 350 godzin.

III. Wykaz umiejętności będących przedmiotem kształcenia

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

1. Ocenić stan biologiczny i sytuację psychospołeczną pacjenta leczonego zachowawczo, wykorzystując wszystkie możliwe źródła informacji.

2. Wykonać badanie fizykalne i ocenić stan pacjenta.

3. Rozpoznać stany zagrożenia życia i niezwłocznie podjąć działania ratownicze.

4. Określić priorytety w odniesieniu do pacjenta i grupy pacjentów leczonych zachowawczo.

5. Zaplanować krótko- i długofalową opiekę nad pacjentem.

6. Zrealizować i ocenić działania pielęgniarskie.

7. Dobierać metody postępowania pielęgniarskiego do indywidualnych potrzeb i stanu pacjenta.

8. Modyfikować działania pielęgniarskie stosownie do zmieniającego się stanu pacjenta.

9. Dobrać model organizacyjny i teoretyczny opieki pielęgniarskiej do sytuacji pacjenta.

10. Wspierać pacjenta i jego rodzinę w chorobie i niepełnosprawności.

11. Prowadzić rehabilitację przyłóżkową oraz uczestniczyć w rehabilitacji realizowanej przez zespół interdyscyplinarny.

12. Dobrać i stosować właściwe techniki kontaktu terapeutycznego z pacjentem.

13. Opracowywać i wdrażać standardy pielęgniarskie.

14. Przygotować chorego do samoopieki i samopielęgnacji, a rodzinę do sprawowania opieki nieprofesjonalnej.

15. Ocenić deficyt w zakresie samoopieki.

16. Ocenić jakość opieki pielęgniarskiej.

17. Monitorować jakość świadczonej opieki pielęgniarskiej.

18. Współuczestniczyć w tworzeniu lokalnych programów profilaktycznych w ochronie zdrowia;

19. Świadczyć specjalistyczną opiekę pielęgniarską zgodną ze standardami przyjętymi w pielęgniarstwie zachowawczym.

20. Kierować własnym rozwojem zawodowym.

21. Uczestniczyć w kształceniu i doskonaleniu pielęgniarek.

IV. Plan nauczania

V. Program nauczania

MODUŁ I. PODSTAWY PIELĘGNIARSTWA ZACHOWAWCZEGO

1. Cel modułu

Zapoznanie z założeniami pielęgniarstwa zachowawczego.

2. Wykaz umiejętności wynikowych

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

1) omówić cele i zadania pielęgniarstwa zachowawczego;

2) przedstawić historię rozwoju pielęgniarstwa zachowawczego w kraju i na świecie;

3) omówić teorie pielęgnowania wykorzystywane w pielęgniarstwie zachowawczym;

4) opracować standardy opieki pielęgniarskiej w chorobach wewnętrznych;

5) scharakteryzować organizację opieki nad pacjentami ze schorzeniami internistycznymi w Polsce;

6) omówić potrzeby biopsychospołeczne pacjentów hospitalizowanych;

7) omówić znaczenie i rolę pielęgniarki w promocji zdrowia u chorych leczonych zachowawczo;

8) ocenić jakość życia przewlekle chorego i zapotrzebowanie na profesjonalną pomoc pielęgniarki;

9) realizować profesjonalną opiekę nad przewlekle chorym;

10) przygotować chorego do samoopieki i samopielęgnacji;

11) nauczyć chorego, z ograniczoną sprawnością, samoobsługi w czynnościach codziennych;

12) nauczyć chorego obsługi urządzeń i sprzętu rehabilitacyjnego;

13) zapobiegać zaostrzeniu się objawów poprzez eliminację czynników wyzwalających nawrót choroby;

14) podejmować działania zapobiegające powikłaniom ze strony poszczególnych układów i narządów;

15) zapewnić warunki i zachęcać chorego do podejmowania różnych form aktywności życiowej;

16) edukować rodzinę lub opiekunów w zakresie sprawowania opieki nad pacjentem przewlekle chorym.

3. Treści nauczania:

1) filozofia pielęgniarstwa zachowawczego;

2) rozwój pielęgniarstwa zachowawczego;

3) teorie pielęgnowania a pielęgniarstwo zachowawcze;

4) standardy w pielęgniarstwie zachowawczym;

5) organizacja opieki nad pacjentami leczonymi zachowawczo;

6) potrzeby biopsychospołeczne pacjentów hospitalizowanych - rola pielęgniarki w zaspokajaniu potrzeb;

7) promocja zdrowia u chorych leczonych zachowawczo;

8) pielęgnowanie pacjenta przewlekle chorego:

a) pacjent przewlekle chory,

b) problemy zdrowotne, psychologiczne i społeczne pacjenta przewlekle chorego,

c) zapobieganie powikłaniom ze strony poszczególnych układów i narządów wynikających z długotrwałego unieruchomienia,

d) rehabilitacja osób przewlekle chorych - metody i kierunki wsparcia fizycznego,

e) przygotowanie pacjentów do readaptacji w warunkach domowych, nauka samoopieki i samopielęgnacji,

f) edukacja rodziny, opiekunów w zakresie sprawowania opieki nad pacjentem przewlekle chorym.

MODUŁ II. PIELĘGNOWANIE PACJENTA W SCHORZENIACH UKŁADU KRĄŻENIA

1. Cel modułu

Przygotowanie pielęgniarki do sprawowania specjalistycznej opieki opartej o nowe modele pielęgnowania pacjentów z wybranymi chorobami układu krążenia oraz prowadzenia czynnego poradnictwa w zakresie profilaktyki.

2. Wykaz umiejętności wynikowych

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

1) określić czynniki ryzyka i sposoby ich eliminacji dla chorego z wybraną chorobą układu krążenia;

2) dobierać i realizować najkorzystniejszy dla pacjenta sposób przygotowania do badań diagnostycznych;

3) scharakteryzować specyfikę pracy na oddziale intensywnej opieki kardiologicznej;

4) obsługiwać aparaturę medyczną w oddziale intensywnej opieki kardiologicznej;

5) realizować proces pielęgnowania pacjenta z chorobą układu krążenia;

6) dokumentować realizowane działania pielęgniarskie;

7) dostosować metody postępowania pielęgniarskiego do stanu pacjenta;

8) przygotować pacjenta do samoopieki i samopielęgnacji;

9) rozpoznawać stany zagrożenia życia w przebiegu chorób układu krążenia;

10) udzielić pierwszej pomocy w stanach zagrożenia życia;

11) interpretować zapis kardiomonitora przedstawiający: zawał mięśnia sercowego, zaburzenia rytmu serca, migotanie przedsionków oraz komór, skurcze dodatkowe;

12) prowadzić tlenoterapię;

13) współuczestniczyć w różnych metodach terapii pacjentów na oddziale intensywnej opieki kardiologicznej (farmakoterapia, elektroterapia, leczenie spoczynkowe, leczenie dietetyczne, psychoterapia);

14) prowadzić rehabilitację przyłóżkową oraz brać czynny udział w innych formach i metodach rehabilitacji;

15) prowadzić intensywny nadzór nad chorymi kardiologicznie;

16) opracowywać i wdrażać programy prozdrowotne w zakresie profilaktyki chorób układu krążenia;

17) uzasadniać konieczność stosowania leczenia dietetycznego;

18) zaplanować i realizować edukację zdrowotną dla pacjenta i jego rodziny;

19) rozpoznawać i zapobiegać powikłaniom chorób układu krążenia;

20) współuczestniczyć w wykonywaniu niektórych badań i zabiegów kardiologicznych.

3. Treści nauczania:

1) czynniki ryzyka u pacjentów z chorobami układu krążenia;

2) rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjno-opiekuńczych u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca:

a) modyfikowanie planu opieki i jego realizacji w zależności od stanu klinicznego pacjenta, okresu choroby, wieku chorego i zapotrzebowania na opiekę pielęgniarską,

b) wdrażanie działań edukacyjnych w stosunku do chorego i jego rodziny,

c) przygotowanie chorego do samoopieki i samopielęgnacji,

d) prowadzenie działań rehabilitacyjnych w stosunku do chorych;

3) rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych, opiekuńczych i emocjonalnych u chorych z zawałem mięśnia sercowego, z uwzględnieniem rodzaju zawału, stanu zdrowia pacjenta, zapotrzebowania na opiekę:

a) modyfikowanie planu opieki i jego realizacji w zależności od indywidualnych potrzeb pacjenta, udział pielęgniarki w badaniach diagnostycznych,

b) realizacja działań zmierzających do ograniczenia występowania powikłań - rola i zadania pielęgniarki, rehabilitacja ruchowa pacjenta,

c) wskazówki dietetyczne i pielęgnacyjne dla chorego i jego rodziny,

d) działania edukacyjne pielęgniarki w stosunku do chorego i jego rodziny przygotowujące pacjenta do samoopieki i samopielęgnacji;

4) rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych, opiekuńczych, emocjonalnych chorych z chorobą nadciśnieniową:

a) modyfikowanie planu i realizacji opieki nad chorym z chorobą nadciśnieniową z uwzględnieniem postaci klinicznej schorzenia, okresu choroby, objawów klinicznych, ogólnego stanu pacjenta i indywidualnego zapotrzebowania na opiekę,

b) działanie edukacyjne pielęgniarki w stosunku do chorego i jego rodziny przygotowujące go do samoopieki i samopielęgnacji,

c) zadania i rola pielęgniarki w rehabilitacji chorych z chorobą nadciśnieniową,

d) wdrażanie programów prozdrowotnych ograniczających występowanie i skutki choroby nadciśnieniowej;

5) rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych, opiekuńczych, emocjonalnych i egzystencjonalnych u chorych z miażdżycą:

a) modyfikowanie planu i realizacji opieki nad chorymi z miażdżycą z uwzględnieniem postaci klinicznej schorzenia, stanu pacjenta i indywidualnego zapotrzebowania na opiekę, profilaktyka choroby miażdżycowej - rola i zadania pielęgniarki,

b) realizacja zadań z zakresu rehabilitacji ruchowej pacjentów z miażdżycą,

c) wskazówki dietetyczne i pielęgnacyjne dla chorego i jego rodziny;

6) pielęgnowanie pacjenta z chorobami zapalnymi mięśnia sercowego:

a) rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych, emocjonalnych u chorych w zależności od rodzaju schorzenia, ogólnej kondycji pacjenta, wieku i potrzeb,

b) udział pielęgniarki w badaniach diagnostycznych,

c) udzielanie wskazówek pielęgnacyjnych i dietetycznych,

d) udział pielęgniarki w rehabilitacji chorych, przygotowanie do samoopieki;

7) pielęgnowanie pacjentów z niewydolnością krążenia:

a) rodzaje oraz przyczyny niewydolności krążenia i niewydolności serca,

b) mechanizm powstawania, objawy, leczenie i postacie kliniczne ostrych niewydolności serca, rola pielęgniarki w wykonywanych badaniach diagnostycznych,

c) rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych w zależności od rodzaju niewydolności krążenia, stanu zdrowia i potrzeb pacjenta,

d) udział pielęgniarki w rehabilitacji chorych z niewydolnością krążenia, wskazówki dietetyczne, pielęgnacyjne i profilaktyczne dla chorych z niewydolnością krążenia,

e) przygotowanie chorych i ich rodzin do samoopieki;

8) pielęgnowanie pacjentów z zaburzeniami rytmu serca:

a) istota i podział zaburzeń rytmu serca, etiologia, patogeneza i obraz kliniczny zaburzeń z uwzględnieniem zaburzeń w powstawaniu bodźców i zaburzeń przewodnictwa,

b) metody leczenia, zapobieganie powikłaniom, wskazania do stałej elektrostymulacji,

c) rozpoznawanie stanów zagrożenia życia, udzielanie pierwszej pomocy,

d) rola i zadania pielęgniarki w opiece nad chorymi przygotowywanymi do kardiowersji, defibrylacji, sztucznej stymulacji serca, rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych i emocjonalnych u chorych z zaburzeniami rytmu serca,

e) rola i udział pielęgniarki w badaniach diagnostycznych,

f) pielęgnowanie pacjentów przygotowywanych do wszczepienia stymulatora,

g) udział pielęgniarki w rehabilitacji pacjentów,

h) wskazania dietetyczne i pielęgnacyjne, przygotowanie chorych do samoopieki;

9) pielęgnowanie pacjentów z wadami serca:

a) etiologia, patogeneza, obraz kliniczny, powikłania i podział wad serca, rola i udział pielęgniarki w badaniach diagnostycznych,

b) rodzaje stosowanego leczenia, rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów u chorych przygotowywanych do leczenia operacyjnego,

c) rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów u chorych leczonych metodami zachowawczymi,

d) wskazówki dietetyczne, profilaktyczne, rehabilitacyjne i pielęgnacyjne dla chorych,

e) przygotowanie chorego do samopielęgnacji;

10) programy promujące zdrowie i profilaktykę chorób układu krążenia - rola pielęgniarki.

MODUŁ III. PIELĘGNOWANIE PACJENTA W SCHORZENIACH UKŁADU ODDECHOWEGO

1. Cel modułu

Przygotowanie pielęgniarki do sprawowania samodzielnej opieki nad chorym w wybranych schorzeniach układu oddechowego.

2. Wykaz umiejętności wynikowych

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

1) przygotować pacjenta do specjalistycznych badań diagnostycznych (spirometria, bronchoskopia, punkcja opłucnej, badania radiologiczne, mediastinoskopia, pobieranie materiału do badań);

2) rozpoznać stany zagrożenia życia w przebiegu chorób układu oddechowego;

3) udzielić pierwszej pomocy w stanach zagrożenia życia;

4) realizować proces pielęgnowania pacjentów w schorzeniach układu oddechowego;

5) udzielić choremu wskazówek dietetycznych, pielęgnacyjnych, w zależności od rodzaju schorzenia i stanu zdrowia;

6) prowadzić zabiegi fizykoterapeutyczne w schorzeniach układu oddechowego;

7) prowadzić edukację chorego w kierunku samoopieki i samopielęgnacji;

8) przygotować rodzinę do opieki nad chorym;

9) współuczestniczyć w fizjoterapii pacjentów ze schorzeniami układu oddechowego;

10) wspierać chorego i rodzinę w przypadku choroby przewlekłej lub o niepomyślnym rokowaniu.

3. Treści nauczania:

1) rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych u chorych ze schorzeniami układu oddechowego w zależności od jednostki chorobowej, stanu klinicznego, wieku i sprawności pacjenta, zapotrzebowania na opiekę pielęgniarską;

2) rola i zadania edukacyjne pielęgniarki w stosunku do chorych ze schorzeniami układu oddechowego:

a) profilaktyka chorób układu oddechowego,

b) wskazówki dietetyczne,

c) działania edukacyjne przygotowujące chorego i jego rodzinę do samoopieki i samopielęgnacji; działania rehabilitacyjne w stosunku do chorych ze schorzeniami układu oddechowego,

d) wdrażanie programów prozdrowotnych ograniczających występowanie chorób układu oddechowego,

e) rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych u chorych z przewlekłymi postaciami chorób układu oddechowego;

3) pielęgnowanie pacjenta z astmą:

a) modyfikacja opieki nad chorym z uwzględnieniem stanu zdrowia pacjenta, okresu choroby i zapotrzebowania na opiekę,

b) wdrażanie działań edukacyjnych w stosunku do chorego i jego rodziny przygotowujących do samoopieki i samopielęgnacji,

c) wskazówki dietetyczne i pielęgnacyjne dla chorego i jego rodziny, profilaktyka schorzeń o podłożu astmatycznym,

d) realizacja zadań opiekuńczych oraz pielęgnacyjnych w stosunku do przewlekle chorych;

4) pielęgnowanie pacjenta z chorobami nowotworowymi oskrzeli i płuc:

a) wczesna diagnostyka, objawy, postacie kliniczne, udział pielęgniarki w badaniach diagnostycznych,

b) udział pielęgniarki w leczeniu chirurgicznym, chemioterapii, radioterapii,

c) rozpoznawanie i rozwiązywanie problemów pielęgnacyjnych, wsparcie emocjonalne chorych, łagodzenie bólu,

d) modyfikowanie planu opieki w zależności od stanu pacjenta, przygotowanie do samoopieki, problemy pielęgnacyjne i ich rozwiązywanie, modyfikowanie planu opieki w zależności od fazy choroby nowotworowej, zastosowanego leczenia, indywidualnych potrzeb pacjenta,

e) realizacja zadań opiekuńczych w ramach opieki paliatywnej,

f) wsparcie emocjonalne chorego w stanie terminalnym i jego rodziny.

Część druga