Data ostatniej aktualizacji: 2007-10-21 19:33

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA ZDROWIA

z dnia 29 października 2003 r.

W SPRAWIE WYKAZU DZIEDZIN PIELĘGNIARSTWA ORAZ DZIEDZIN MAJĄCYCH ZASTOSOWANIE W OCHRONIE ZDROWIA, W KTÓRYCH MOŻE BYĆ PROWADZONA SPECJALIZACJA I KURSY KWALIFIKACYJNE, ORAZ RAMOWYCH PROGRAMÓW SPECJALIZACJI DLA PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH

(Dz. U. Nr 197, poz. 1922)

- Wyciąg -

ZAŁĄCZNIK Nr 9

RAMOWY PROGRAM BLOKU SPECJALISTYCZNEGO SPECJALIZACJI W DZIEDZINIE PIELĘGNIARSTWA DIABETOLOGICZNEGO DLA PIELĘGNIAREK

I. Cel kształcenia

Przygotowanie pielęgniarki do sprawowania kompleksowej opieki nad pacjentem chorym na cukrzycę oraz do roli edukatora pacjentów i ich rodzin.

II. Czas trwania specjalizacji

1. Łączna liczba godzin wynosi 1.165 godzin dydaktycznych.

2. Łączna liczba godzin w bloku ogólnozawodowym wynosi 330 godzin.

3. Łączna liczba godzin w bloku specjalistycznym wynosi 835 godzin, w tym: część teoretyczna 240 godzin, część praktyczna 595 godzin.

III. Wykaz umiejętności będących przedmiotem kształcenia

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

1. Przedstawić strukturę organizacyjną opieki medycznej i pozamedycznej nad pacjentem z cukrzycą.

2. Omówić kierunki polityki zdrowotnej w zakresie prewencji cukrzycy.

3. Współuczestniczyć w diagnozowaniu i leczeniu chorych na cukrzycę.

4. Scharakteryzować kierunki leczenia cukrzycy.

5. Rozpoznać potrzeby i problemy zdrowotne chorego na cukrzycę.

6. Pomagać choremu w zaakceptowaniu jego choroby.

7. Rozpoznać i ocenić deficyt w zakresie możliwości samoopieki u chorego na cukrzycę, uświadomić podopiecznemu rolę i znaczenie samoopieki w przebiegu choroby.

8. Zaplanować i zrealizować indywidualny plan pielęgnowania pacjenta z cukrzycą.

9. Wdrożyć chorego do samoleczenia.

10. Opracowywać programy wpływające na jakość życia chorych na cukrzycę.

11. Opracowywać i realizować programy profilaktyki cukrzycy.

12. Propagować prozdrowotny styl życia chorych na cukrzycę.

13. Wykorzystywać czynniki motywujące pacjenta do radzenia sobie z chorobą.

14. Edukować pacjenta chorego na cukrzycę w zakresie: stylu życia, samoobserwacji i samopielęgnacji celem zapobiegania powikłaniom, wykonywania wstrzyknięć insuliny oraz modyfikacji dawki.

15. Edukować rodzinę chorego w zakresie udzielania wsparcia i pomocy nieprofesjonalnej w sytuacjach nagłych.

16. Dobierać metody edukacji chorego w zależności od wieku, poziomu intelektualnego, uwarunkowań psychospołecznych.

17. Pełnić rolę nauczyciela innych pielęgniarek w zakresie pielęgnowania pacjentów z cukrzycą.

18. Zapoznać podopiecznego z zasadami diety cukrzycowej.

19. Zaplanować indywidualny plan żywienia dla poszczególnych chorych.

20. Tworzyć standardy w opiece nad chorym na cukrzycę i jego otoczeniem.

21. Komunikować się z chorym i jego otoczeniem.

22. Wspierać chorego i jego rodzinę w sytuacjach trudnych.

23. Monitorować programy edukacyjne z zakresu profilaktyki, pielęgnacji i leczenia cukrzycy.

24. Planować własny rozwój zawodowy.

IV. Plan nauczania

V. Program nauczania

MODUŁ I. ZAAWANSOWANA PRAKTYKA SPECJALISTYCZNA

1. Cel modułu

Przygotowanie pielęgniarki do pełnienia roli lidera w zakresie opieki diabetologicznej.

2. Wykaz umiejętności wynikowych

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

1) wymienić cele i zadania ośrodków diabetologicznych;

2) omówić rolę stowarzyszeń diabetologicznych w organizowaniu opieki nad chorym z cukrzycą;

3) scharakteryzować czynniki warunkujące koszty społeczne leczenia cukrzycy;

4) omówić dynamikę rozwoju pielęgniarstwa diabetologicznego;

5) przedstawić organizację opieki pielęgniarskiej w diabetologii;

6) współpracować w zespole terapeutycznym;

7) prowadzić proces pielęgnowania;

8) oceniać i weryfikować jakość opieki pielęgniarskiej;

9) wykorzystać modele pielęgnowania w praktyce zawodowej pielęgniarki;

10) współpracować w budowaniu programów promocyjnych, profilaktycznych, terapeutycznych w zależności od potrzeb środowiska;

11) organizować i kierować samokształceniem pielęgniarek;

12) pomóc pacjentowi w rozwiązywaniu problemów, kierując się indywidualnym podejściem do człowieka.

3. Treści nauczania:

1) cukrzyca jako choroba społeczna i cywilizacyjna:

a) organizacja ośrodków diabetologicznych,

b) stowarzyszenia diabetologiczne (społeczne i profesjonalne),

c) koszty społeczne leczenia cukrzycy;

2) rozwój pielęgniarstwa diabetologicznego:

a) organizacja opieki pielęgniarskiej w diabetologii,

b) kierunki rozwoju pielęgniarstwa diabetologicznego,

c) doskonalenie zawodowe pielęgniarek diabetologicznych,

d) programy profilaktyczne i terapeutyczne;

3) współpraca w zespole terapeutycznym;

4) teorie pielęgnowania w opiece nad pacjentem diabetologicznym;

5) kompetencje zawodowe pielęgniarki specjalistki w dziedzinie pielęgniarstwa diabetologicznego;

6) proces pielęgnowania chorego na cukrzycę;

7) wszechstronność i indywidualizacja postępowania pielęgnacyjnego w stosunku do pacjenta chorego na cukrzycę;

8) ocena jakości opieki pielęgniarskiej w diabetologii.

MODUŁ II. WYBRANE ZAGADNIENIA DOTYCZĄCE CUKRZYCY OSÓB DOROSŁYCH I DZIECI

1. Cel modułu

Poszerzenie i aktualizacja wiedzy na temat epidemiologii, etiologii, patogenezy, klasyfikacji oraz rozpoznawania i leczenia cukrzycy.

2. Wykaz umiejętności wynikowych

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

1) scharakteryzować sytuację epidemiologiczną dotyczącą cukrzycy;

2) podejmować działania umożliwiające większą wykrywalność cukrzycy bezobjawowej;

3) współpracować z osobami i instytucjami odpowiedzialnymi za politykę zdrowotną regionu w zakresie prewencji cukrzycy pierwotnej;

4) przeprowadzić prawidłowy wywiad pozwalający zgromadzić niezbędne informacje charakteryzujące problemy zdrowotne chorych na cukrzycę w danym regionie;

5) wyodrębnić szczegółowe, typowe dla wybranej populacji zagadnienia epidemiologiczne dotyczące cukrzycy;

6) przedstawić zasady diety cukrzycowej;

7) omówić zasady opracowania schematu podawania insuliny;

8) scharakteryzować doustne preparaty hipoglikemizujące;

9) opisać mechanizmy działania poszczególnych preparatów insulin i leków doustnych stosowanych w leczeniu cukrzycy;

10) określić poszczególne typy cukrzycy i podać ich charakterystykę;

11) wymienić kryteria rozpoznawania cukrzycy;

12) wyjaśnić mechanizm zaburzeń metabolicznych w cukrzycy;

13) interpretować objawy kliniczne i wyniki badań diagnostycznych;

14) ocenić stopień wyrównania cukrzycy na podstawie wyników badań biochemicznych i klinicznych;

15) współuczestniczyć w ocenie skuteczności leczenia cukrzycy I i II stopnia;

16) wskazać możliwości profilaktyki cukrzycy.

3. Treści nauczania:

1) epidemiologia cukrzycy:

a) wskaźniki: zapadalności, chorobowości, umieralności,

b) wpływ zewnętrznych cech populacji na wskaźniki epidemiologiczne;

2) etiologia i patogeneza cukrzycy typu I i II (bez otyłości i skojarzonej z otyłością), cukrzycy wtórnej;

3) klasyfikacja cukrzycy według Światowej Organizacji Zdrowia z 1997 r.;

4) symptomatologia:

a) objawy i przebieg cukrzycy zależnej od insuliny,

b) objawy i przebieg cukrzycy niezależnej od insuliny;

5) rozpoznawanie cukrzycy:

a) rozpoznawanie stanu przedcukrzycowego,

b) objawy kliniczne,

c) wywiad rodzinny,

d) diagnostyka laboratoryjna;

6) zaburzenia metaboliczne u chorych na cukrzycę:

a) zaburzenia przemiany węglowodanowej, tłuszczowej i białkowej,

b) wpływ działania hormonów na procesy metaboliczne kontrolowane przez insulinę;

7) leczenie cukrzycy:

a) leczenie dietą - ogólne zalecenia dietetyczne, wymienniki węglowodanowe (obliczanie, tabele), należna masa ciała (obliczanie, prawidłowe wskaźniki w cukrzycy), technologia potraw, rozkład posiłków,

b) leczenie insuliną - rodzaje, sposoby, powikłania insulinoterapii,

c) doustne preparaty hipoglikemizujące,

d) leczenie skojarzone,

e) ocena skuteczności leczenia;

8) profilaktyka cukrzycy.

MODUŁ III. ŻYWIENIE CHORYCH NA CUKRZYCĘ

1. Cel modułu

Przygotowanie pielęgniarki do edukacji chorego na cukrzycę w zakresie prawidłowego odżywiania.

2. Wykaz umiejętności wynikowych

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

1) omówić cele terapeutyczne diety cukrzycowej;

2) scharakteryzować zasady prawidłowego żywienia w cukrzycy;

3) określić zapotrzebowanie energetyczne w zależności od należnej masy ciała, wieku, płci i aktywności fizycznej;

4) dokonać oceny wartości odżywczych oraz kaloryczności składników w diecie chorego na cukrzycę;

5) omówić wpływ spożywania alkoholu na przebieg cukrzycy;

6) wymienić i omówić wpływ czynników warunkujących planowanie dietetyczne chorego na cukrzycę;

7) przygotować wzorcowy tygodniowy jadłospis dla pacjenta z uwzględnieniem jego stylu życia;

8) zróżnicować potrzeby żywieniowe w zależności od modelu leczenia cukrzycy i poziomu glikemii;

9) przedstawić wpływ technik kulinarnych na wartość odżywczą posiłków;

10) dostosować dietę w przypadku chorób współistniejących, ze szczególnym uwzględnieniem otyłości;

11) udzielać porad żywieniowych dostosowanych do możliwości i potrzeb pacjenta;

12) opracować program edukacyjny dotyczący żywienia chorego na cukrzycę.

3. Treści nauczania:

1) dieta jako integralna część terapii;

2) zasady racjonalnego żywienia w cukrzycy:

a) ocena zapotrzebowania energetycznego,

b) obliczanie wartości odżywczych składników pokarmowych,

c) wpływ wysiłku fizycznego na dietę,

d) wymienniki pokarmowe (węglowodanowe, białkowe, tłuszczowe),

e) wpływ spożywania alkoholu na poziom glikemii i przebieg cukrzycy;

3) planowanie diety z uwzględnieniem:

a) zapotrzebowania energetycznego,

b) zróżnicowania składników odżywczych,

c) rozkładu posiłków w zależności od sposobu leczenia,

d) należnej masy ciała,

e) aktywności fizycznej,

f) sytuacji szczególnych,

g) preferencji smakowych i kulturowych;

4) techniki kulinarne i ich wpływ na wartość odżywczą posiłków;

5) dieta chorego na cukrzycę w przypadku chorób współistniejących:

a) celiakii,

b) choroby zakaźnej,

c) zaburzeń łaknienia,

d) nadciśnienia tętniczego,

e) choroby wrzodowej,

f) hypolipidemii,

g) zatruć pokarmowych,

h) uszkodzenia miąższu nerek;

6) zasady konstruowania programów edukacyjnych w zakresie żywienia chorych na cukrzycę.

Część druga