Data ostatniej aktualizacji: 2007-10-21 20:24

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA ZDROWIA

z dnia 29 października 2003 r.

W SPRAWIE WYKAZU DZIEDZIN PIELĘGNIARSTWA ORAZ DZIEDZIN MAJĄCYCH ZASTOSOWANIE W OCHRONIE ZDROWIA, W KTÓRYCH MOŻE BYĆ PROWADZONA SPECJALIZACJA I KURSY KWALIFIKACYJNE, ORAZ RAMOWYCH PROGRAMÓW SPECJALIZACJI DLA PIELĘGNIAREK I POŁOŻNYCH

(Dz. U. Nr 197, poz. 1922)

- Wyciąg -

ZAŁĄCZNIK Nr 17

RAMOWY PROGRAM BLOKU SPECJALISTYCZNEGO SPECJALIZACJI W DZIEDZINIE PIELĘGNIARSTWA NEUROLOGICZNEGO DLA PIELĘGNIAREK

I. Cel kształcenia

Przygotowanie pielęgniarki do profesjonalnego sprawowania opieki nad pacjentami z chorobami układu nerwowego.

II. Czas trwania specjalizacji

1. Łączna liczba godzin wynosi 1.030 godzin dydaktycznych.

2. Liczba godzin w bloku ogólnozawodowym wynosi 330 godzin.

3. Liczba godzin w bloku specjalistycznym wynosi 700 godzin, w tym w części teoretycznej 210 godzin, w części praktycznej 490 godzin.

III. Wykaz umiejętności będących przedmiotem kształcenia

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

1. Przedstawić strukturę organizacyjną opieki zdrowotnej nad osobami dorosłymi i dziećmi w różnym stanie zdrowia w przebiegu chorób układu nerwowego.

2. Wykorzystać wiedzę teoretyczną nauk medycznych i humanistycznych w procesie opieki nad osobami ze schorzeniami układu nerwowego.

3. Organizować środowisko szpitalne i domowe do opieki nad chorymi neurologicznie, zależnie od charakteru schorzenia (ostre lub przewlekłe), sposobu leczenia oraz stanu zdrowia.

4. Przygotować chorego do badań diagnostycznych i zabiegów operacyjnych.

5. Rozpoznać u chorego stan zagrożenia życia.

6. Określić priorytety opiekuńcze w odniesieniu do pacjenta i grupy pacjentów.

7. Dobrać model organizacyjny opieki pielęgniarskiej do sytuacji chorego.

8. Rozpoznać problemy zdrowotne chorych neurologicznie na podstawie interpretacji występujących symptomów chorobowych, wyników badań diagnostycznych i analizy zgromadzonych danych dotyczących stanu fizycznego i psychospołecznego.

9. Wykorzystać teorie pielęgnowania w procesie opieki nad chorym.

10. Oceniać i modyfikować proces pielęgnowania chorego i jego rodziny w zależności od problemów zdrowotnych pacjenta.

11. Opracować i stosować dokumentację opieki nad chorym.

12. Wspierać chorego i jego rodzinę w radzeniu sobie z trudnymi problemami, wynikającymi ze stanu zagrożenia życia, przewlekłego przebiegu choroby lub jej terminalnego okresu.

13. Poinformować pacjenta i jego rodzinę o sposobach i możliwościach zaopatrzenia w sprzęt ortopedyczno-rehabilitacyjny.

14. Wskazać pacjentowi i jego rodzinie możliwość uczestniczenia w działalności grup samopomocy.

15. Poszukiwać nowych rozwiązań w opiece pielęgniarskiej nad chorymi neurologicznie, wykorzystując wyniki badań naukowych i doświadczenie zawodowe.

16. Współpracować z osobami, instytucjami, a także w zespole interdyscyplinarnym dla zapewnienia niezbędnych warunków do realizacji pełnoprofilowej opieki pielęgniarskiej pacjentom w szpitalu i warunkach domowych.

17. Ocenić aktualną organizację opieki nad chorymi neurologicznie i na bazie wiedzy oraz doświadczenia zawodowego poszukiwać doskonalszych rozwiązań praktycznych.

18. Określić problemy, które mogą być przedmiotem badań naukowych w dziedzinie pielęgniarstwa neurologicznego i neurochirurgicznego.

19. Opracować i realizować program własnego rozwoju zawodowego i zespołu współpracowników.

IV. Plan nauczania

________

¹⁾ W podstawowej opiece zdrowotnej: praktyka pielęgniarki rodzinnej - 35 godzin, praktyka pracownika socjalnego - 35 godzin,

²⁾ Oddział leczenia urazów czaszkowo-mózgowych lub oddział neurochirurgii, w którym jest prowadzone leczenie urazów czaszkowo-mózgowych,

³⁾ Oddział leczenia urazów kręgosłupa lub oddział traumatologii, w którym prowadzone jest leczenie urazów kręgosłupa.

V. Program nauczania

MODUŁ I. WYBRANE ZAGADNIENIA OPIEKI NAD OSOBAMI ZE SCHORZENIAMI UKŁADU NERWOWEGO

1. Cel modułu

Zapoznanie pielęgniarki z patofizjologią, diagnostyką chorób układu nerwowego oraz specyfiką pielęgnowania i organizacji opieki nad chorymi neurologicznie.

2. Wykaz umiejętności wynikowych

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

1) omówić patogenezę zaburzeń somatopsychicznych występujących w przebiegu chorób neurologicznych;

2) wyjaśnić możliwości kompensacyjne ogniskowych uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego;

3) rozpoznać stany zagrożenia życia u chorych neurologicznie;

4) ocenić stan przytomności według skali Glasgow;

5) współdziałać w zespole terapeutycznym w diagnozowaniu chorób neurologicznych;

6) przygotować chorego do badań diagnostycznych i pielęgnować go po ich wykonaniu, rozpoznawać problemy zdrowotne osób z chorobami układu nerwowego;

7) zaplanować opiekę nad chorymi neurologicznie zależnie od jego stanu i występujących dysfunkcji somatycznych i psychicznych;

8) prowadzić proces pielęgnowania chorego neurologicznie;

9) modyfikować działania pielęgniarskie stosownie do zmieniającego się stanu pacjenta;

10) scharakteryzować następstwa długotrwałego unieruchomienia;

11) omówić powikłania występujące u chorych unieruchomionych i metody zapobiegania;

12) omówić zasady i metody rehabilitacji ruchowej;

13) współdziałać w procesie rehabilitacji chorego w ostrej fazie choroby neurologicznej i w okresie przewlekłym w celu zapobiegania wtórnemu inwalidztwu;

14) określić zakres samoopieki chorego i potrzebnej opieki profesjonalnej;

15) omówić zaburzenia emocjonalne i wyższych czynności nerwowych występujących w uszkodzeniu ośrodkowego układu nerwowego;

16) dokonać podstawowej oceny występujących zaburzeń emocjonalnych i wyższych czynności nerwowych;

17) prowadzić psychoterapię elementarną w stosunku do chorych z zaburzeniami emocjonalnymi i wyższych czynności nerwowych oraz ich rodzin;

18) prowadzić edukację chorych w zakresie zapobiegania chorobom neurologicznym, stosowania prewencji wtórnej oraz przygotowania do samopielęgnacji;

19) dokonać oceny możliwości rodziny w zakresie opieki nad chorym neurologicznie;

20) ocenić zapotrzebowanie rodziny na pomoc w opiece nad chorym;

21) uczyć rodzinę świadczenia pomocy choremu w samopielęgnacji oraz udzielania mu wsparcia i aktywizowania do samodzielności;

22) udzielić rodzinie wsparcia w opiece nad chorym;

23) informować o pozastacjonarnych formach opieki (profesjonalnej i nieprofesjonalnej);

24) przygotować rodzinę do opieki nad chorym w terminalnej fazie choroby neurologicznej.

3. Treści nauczania:

1) ogólna problematyka chorób układu nerwowego:

a) epidemiologia,

b) przyczyny,

c) patogeneza głównych zaburzeń występujących w przebiegu chorób układu nerwowego: przytomności (wzmożone ciśnienie śródczaszkowe), ruchu, czucia, napięcia mięśni, równowagi, widzenia, wyższych czynności nerwowych (afazja, apraksja, zaburzenia procesów poznawczych, emocjonalnych), wegetatywnych (naczynioruchowe, zespół Hornera, zaburzenia zwieraczy), bólu neurogennego;

2) diagnostyka chorób neurologicznych:

a) badania podmiotowe (wywiad - swoistość zbierania informacji od pacjenta i jego rodziny),

b) badania przedmiotowe - metodyka badania neurologicznego (nerwów czaszkowych, funkcji ruchowych, koordynacji ruchowej i postawy, czucia, napięcia mięśniowego, układu naczynioruchowego, przytomności),

c) techniki zabiegów diagnostycznych: nakłucie lędźwiowe, nakłucie komór bocznych mózgu, nakłucie podpotyliczne, elektroencefalografia (EEG), elektromiografia, badania przepływu krwi (metoda Dopplera), badanie neuroradiologiczne (zdjęcia przeglądowe czaszki i kręgosłupa, mielografia, angiografia, wentrykulografia, tomografia komputerowa, magnetyczny rezonans jądrowy), badania radioizotopowe (scyntygrafia),

d) przygotowanie chorego do badań diagnostycznych i pielęgnowanie po ich wykonaniu,

e) elementy badania neuropsychologicznego (mowy, praksji, gnozji, pisania, czytania, liczenia, pamięci i stanu emocjonalnego);

3) swoistość działań pielęgnacyjnych w stosunku do chorych neurologicznie wynikająca z istoty i odrębności przebiegu chorób układu nerwowego:

a) intensywna opieka nad chorymi z zagrożeniem życia: neurologiczne przyczyny zagrożenia życia, udział pielęgniarki w intensywnej opiece nad chorym z zagrożeniem życia,

b) działania rehabilitacyjne: podstawy rehabilitacji medycznej; przyczyny ograniczenia aktywności fizycznej lub jej braku; następstwa długotrwałego unieruchomienia, powikłania występujące u chorych z zaburzeniem aktywności ruchowej, możliwości kompensacyjne zaburzonych w przebiegu chorób neurologicznych funkcji organizmu; działania usprawniające prowadzone przez pielęgniarkę, działania psychoterapeutyczne; rodzaj zaburzeń emocjonalnych i wyższych czynności nerwowych występujących w przebiegu chorób neurologicznych; metody oceny zaburzeń emocjonalnych i wyższych czynności nerwowych; rola pielęgniarki w rozpoznawaniu występujących deficytów wyższych czynności nerwowych; metody reedukacji mowy i niwelowania deficytów poznawczych, stosowanie psychoterapii elementarnej w zaburzeniach emocjonalnych; udzielanie różnych form wsparcia choremu i jego rodzinie,

c) działania edukacyjne: ocena poziomu wiedzy chorego i rodziny na temat choroby; wyjaśnienie przyczyny, istoty choroby i występujących dysfunkcji fizycznych i psychicznych; tłumaczenie możliwości ustępowania deficytów funkcjonalnych; uczenie chorego samoopieki, uczenie rodziny metod aktywizacji chorego w podejmowaniu samoopieki; formy pomocy fizycznej i wsparcia emocjonalnego; uczenie chorego i rodziny stosowania prewencji wtórnej schorzeń układu nerwowego;

4) organizacja opieki nad chorym neurologicznie w środowisku domowym:

a) neurologiczne choroby przewlekłe jako problem medyczny i społeczny: rodzaje neurologicznych chorób przewlekłych; definicja i przebieg choroby przewlekłej, somatyczne, psychiczne i społeczne skutki choroby przewlekłej; problematyka opieki nad chorym przewlekle,

b) opieka nad chorym neurologicznie w terminalnej fazie choroby: definicja i cechy opieki paliatywnej; rodzaje chorych neurologicznie wymagających opieki paliatywnej, problemy chorego w terminalnej fazie choroby neurologicznej,

c) formy opieki nad ludźmi przewlekle chorymi neurologicznie: opieka rodzinna; profesjonalna opieka instytucjonalna; grupy samopomocy, system pomocy społecznej.

MODUŁ II. OPIEKA NAD CHORYMI ZE SCHORZENIAMI NEUROLOGICZNYMI LECZONYMI ZACHOWAWCZO

1. Cel modułu

Przygotowanie pielęgniarki do sprawowania profesjonalnej opieki nad osobami ze schorzeniami układu nerwowego leczonymi zachowawczo.

2. Wykaz umiejętności wynikowych

W wyniku realizacji treści nauczania pielęgniarka powinna:

1) omówić epidemiologię i przebieg kliniczny schorzeń neurologicznych u pacjentów leczonych zachowawczo;

2) wyjaśnić wpływ uwarunkowań genetycznych i stylu życia na występowanie chorób neurologicznych;

3) stosować zasady profilaktyki chorób układu nerwowego w edukacji pacjentów i ich rodzin;

4) zróżnicować metody badań diagnostycznych wykonywanych u chorych neurologicznie;

5) wyjaśnić podstawy farmakokinetyki i farmakodynamiki leków stosowanych w neurologii i rozpoznać występujące objawy uboczne;

6) dokonać oceny stanu somatopsychicznego chorych i ustalić zakres samoopieki;

7) rozpoznać swoiste problemy zdrowotne chorych neurologicznie;

8) rozpoznać stan zagrożenia życia u chorych neurologicznie;

9) dokonać doboru metod pielęgnowania chorego zależnie od stanu zdrowia i występujących zaburzeń funkcjonalnych;

10) komunikować się z chorymi z afatycznymi lub dyzartycznymi zaburzeniami mowy;

11) prowadzić proces edukacji w zakresie samoopieki chorych z dysfunkcjami somatopsychicznymi i pęcherzem neurogennym;

12) prowadzić psychoterapię elementarną w stosunku do chorych z zaburzeniem procesów poznawczych i emocjonalnych oraz ich rodzin;

13) współdziałać w procesie rehabilitacji fizycznej i psychospołecznej chorych neurologicznie;

14) uczyć rodzinę pielęgnowania chorego w środowisku domowym.

Część druga