Data ostatniej aktualizacji: 2010-08-31 22:41      Ten artykuł czytano już: 2500 razy !

Pielęgniarka opieki długoterminowej.

.

Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją pani poseł Danieli Chrapkiewicz, otrzymaną przy piśmie z dnia 7 lipca 2010 r., znak: SPS-023-16731/10, w sprawie osób korzystających z opieki długoterminowej, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji w przedmiotowej sprawie.
Zasady realizacji świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych zostały określone w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), aktach wykonawczych do ww. ustawy oraz zarządzeniach prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, dotyczących postępowań w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w poszczególnych rodzajach i zakresach.
Warunki realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej zostały określone w rozporządzeniu ministra zdrowia z dnia 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej (Dz. U. Nr 140, poz. 1147, ze zm.). Zgodnie z ww. rozporządzeniem świadczeniobiorca w zależności od stanu zdrowia może mieć udzielane świadczenia gwarantowane realizowane w warunkach stacjonarnych i domowych. Kryterium kwalifikującym do objęcia świadczeniobiorcy opieką długoterminową jest stan zdrowia pacjenta. Stan zdrowia pacjenta determinuje zapotrzebowanie na usługi o charakterze leczniczym (kontynuacja leczenia farmakologicznego i dietetycznego), rehabilitacyjnym oraz pielęgnacyjno-opiekuńczym. Do oceny zapotrzebowania na opiekę wykorzystuje się m.in. skalę opartą na skali Barthel. Skala ta wykorzystywana jest także na potrzeby Narodowego Funduszu Zdrowia do określania poziomu finansowania gwarantowanych świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej.
Informuję, że Ministerstwo Zdrowia podjęło działania mające na celu poprawę dostępności do gwarantowanych świadczeń  pielęgnacyjnoopiekuńczych w ramach opieki długoterminowej. W tym celu dokonano nowelizacji rozporządzenia ministra zdrowia z dnia 30 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej. Zmiany dotyczyły m.in. wykreślenia z przepisu § 9 ust. 2 konieczności realizacji, przez okres powyżej 14 dni, co najmniej jednego ze świadczeń pielęgniarskich, wymienionych w § 9 ust. 2 pkt 1–7 tego rozporządzenia, np. pielęgnacji przetoki czy wykonywania opatrunków. Ponadto określono, iż pielęgniarka może jednoczasowo opiekować się nie więcej niż 6 świadczeniobiorcami przebywającymi pod różnymi  adresami i nie więcej niż 12 świadczeniobiorcami przebywającymi pod tym samym adresem zamieszkania (np. w domu pomocy społecznej).
Wprowadzone zmiany powodują, że zarówno w opiece stacjonarnej, jak i domowej świadczenia gwarantowane z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej będą udzielane świadczeniobiorcy, który w ocenie skalą opartą na skali Barthel otrzymał 40 punktów lub mniej.
Sposób finansowania pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej jako produktu kontraktowanego przez NFZ określają: zarządzenie nr 84/2009/DSOZ prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 11 grudnia 2009 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej oraz zarządzenie nr 93/2009/DSOZ prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 grudnia 2009 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej. Świadczenia pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej, realizowane na rzecz świadczeniobiorców od dnia 1 marca 2010 r., zostały zabezpieczone przez oddziały wojewódzkie funduszu poprzez aneksowanie umów wieloletnich oraz dodatkowo poprzez przeprowadzenie konkursów ofert na ten zakres świadczeń.
Podkreślam, że na terenach, gdzie nie są zabezpieczone świadczenia przez pielęgniarską opiekę długoterminową domową, opiekę nad pacjentami będzie sprawowała pielęgniarka POZ – kapitacyjna metoda finansowania, do której pacjent jest zadeklarowany. W przepisach zarządzenia prezesa NFZ uwzględniono przepis w § 13 ust. 2 pkt 12, który określa, iż w przypadku, gdy termin pierwszej wizyty pielęgniarskiej jest rozbieżny z terminem rozpoczęcia realizacji zabiegów określonych na skierowaniu lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, np. iniekcje, zmiany opatrunków, wówczas pielęgniarka opieki długoterminowej domowej informuje świadczeniobiorcę o konieczności zgłoszenia się do pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej w celu realizacji zleceń lekarskich. Również przepisy rozporządzenia ministra zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 139 poz. 1139, z poźn. zm.) w załączniku nr 2 w części I pkt 3 stanowią o realizacji świadczeń przez pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej w domu świadczeniobiorcy, które są udzielane wyłącznie w miejscu zamieszkania świadczeniobiorcy, w tym również w domu pomocy społecznej, zgodnie z ustalonym dla świadczeniobiorcy indywidualnym planem opieki.
W odniesieniu do zarządzenia prezesa NFZ nr 25/2010/DSOZ z dnia 9 czerwca 2010 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej informuję, że minister zdrowia, działając na podstawie art. 163 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), bada uchwały przyjmowane przez radę funduszu oraz decyzje podejmowane przez prezesa funduszu i stwierdza nieważność uchwały lub decyzji w całości lub w części, w przypadku gdy narusza ona prawo lub prowadzi do niewłaściwego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej.
Badaniu, o którym mowa powyżej, zostanie poddane również zarządzenie nr 25/2010/DSOZ prezesa NFZ z dnia 9 czerwca 2010 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze w ramach opieki długoterminowej, które wprowadza zmiany zawarte w załączniku nr 5 do zarządzenia nr 84/2009/DSOZ prezesa NFZ z dnia 11 grudnia 2009 r. W chwili obecnej, na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), prowadzone jest badanie przedmiotowego zarządzenia.
Odnosząc się bezpośrednio do przedstawionego pytania, czy ministerstwo zmierza poprzez uregulowania prawne do zastąpienia wykwalifikowanych pielęgniarek absolwentami szkół opiekunów medycznych, informuję, że zawody pielęgniarki i opiekuna medycznego należy traktować jako dwa odrębne zawody medyczne. Regulacje w zakresie wykonywania zawodu pielęgniarki określa ustawa o zawodach pielęgniarki i położnej z dnia 5 lipca 1996 r. (Dz. U. z 2009. Nr 151, poz. 1217, z późn. zm.) oraz akty wykonawcze do ustawy. W myśl przepisów przedmiotowej ustawy wykonywanie zawodu pielęgniarki polega na udzielaniu przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje, potwierdzone odpowiednimi dokumentami, świadczeń zdrowotnych, a w szczególności świadczeń pielęgnacyjnych, zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych, rehabilitacyjnych oraz z zakresu promocji zdrowia. Natomiast rozporządzenie ministra zdrowia z dnia 7 listopada 2007 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń  zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego (Dz. U. z 2007. Nr 210, poz. 1540) określa kompetencje pielęgniarek i położnych w poszczególnych zakresach działania.
Zawód opiekuna medycznego, zgodnie z rozporządzeniem ministra edukacji narodowej z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 124, poz. 860, z późn. zm.), kwalifikuje się do medycznego personelu pomocniczego. Zgodnie z „Podstawą programową w zawodzie opiekun medyczny” w wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć m.in. współpracować z pielęgniarką w zakresie planowania i realizowania planu opieki nad osobą chorą i niesamodzielną, pomagać pielęgniarce podczas wykonywania zabiegów pielęgniarskich, wykonywać polecenia pielęgniarki i lekarza dotyczące opieki nad osobą chorą i niesamodzielną, wykonywać zabiegi higieniczne u osoby chorej i niesamodzielnej, wykonywać czynności związane z utrzymaniem czystości i estetyki łóżka oraz najbliższego otoczenia osoby chorej i niesamodzielnej. Główne czynności opiekuna medycznego dotyczą pielęgnacji osób chorych i niepełnosprawnych.
Mając na uwadze powyższe regulacje, uprzejmie informuję, iż zrównanie uprawnień pielęgniarki i opiekuna medycznego jest niemożliwe ze względu na inny zakres zadań przypisanych dla tych zawodów. Ponadto zawód opiekuna medycznego nie jest zawodem samodzielnym, dlatego też jego wykonywanie polega głównie na wykonywaniu poleceń pielęgniarki i lekarza w zakresie dotyczącym opieki nad osobą chorą i niesamodzielną.
Podkreślam, że umożliwienie opiekunowi medycznemu jako medycznemu personelowi pomocniczemu realizacji świadczeń gwarantowanych w warunkach stacjonarnych w zakresie pielęgnacji chorych i niesamodzielnych jest jak najbardziej zasadne, szczególnie w sytuacji, kiedy zapotrzebowanie na świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze zwiększa się ze względu na zmieniające się warunki demograficzne i starzejące się społeczeństwo.

Z poważaniem
Marek Haber - podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia

Zobacz także:

28 sierpnia 2010 roku - Ministerstwo zdrowia wyjaśnia: Wykreślone zostały niektóre czynności z dotychczas obowiązującej „Karty czynności pielęgnacyjnych dla pielęgniarki opieki długoterminowej domowej”, jednak zgodnie z wyjaśnieniami złożonymi przez NFZ, "Karta ..." jest wyłącznie dokumentem sprawozdawczym i potwierdzającym, a nie rozliczeniowym. 2 KOMENTARZE.

Pielęgniarstwo w opiece długoterminowej