MZ o wynagrodzeniach pielęgniarek: równa praca równa płaca.

Wynagrodzenia pielęgniarek i położnych.


Pielęgniarka - ministerstwo zdrowia o wynagrodzeniach 

Interpelacja do ministra zdrowia w sprawie prac nad nowelizacją przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych

Szanowny Panie Ministrze,

zgodnie z wprowadzonymi regulacjami od 1 lipca br. zarobki pielęgniarek i położnych zostają zwiększone co najmniej o 20% kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy najniższym wynagrodzeniem zasadniczym a wynagrodzeniem zasadniczym danej pielęgniarki lub położnej.

Wprowadzona zmiana, pomimo iż podnosi pensje w tej grupie zawodowej, nadal nie uwzględnia w pełni problemu wynagrodzeń pielęgniarek bez specjalizacji, które uzyskały tytuł licencjata na studiach pomostowych. Współczynnik pracy pielęgniarek znajdujących się w tej grupie wciąż jest najniższy i wynosi 0,64, co w ich opinii nie koreluje ze zdobytym przez lata pracy doświadczeniem zawodowym oraz stażem.

Problem ten, wraz z sugestią zaszeregowania pielęgniarek bez specjalizacji ze z zdobytym licencjatem pomostowym do współczynnika pracy 0,73, poruszyłem w przesłanej kilka miesięcy temu do Pana Ministra interpelacji nr 2990. W odpowiedzi otrzymałem następujące wyjaśnienia: „Minister Zdrowia na forum Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia zadeklarował, że podjęta zostanie w ramach tego ciała dyskusja nad nowelizacją przepisów ustawy 8 czerwca 2017 r. Z uwagi na sytuację epidemiczną w kraju rozmowy te, i idące za nimi ewentualne prace legislacyjne nad zmianą ustawy, podjęte zostaną w najbliższym możliwym terminie po zakończeniu stanu epidemii. Zgodnie z deklaracją Ministra Zdrowia w trakcie dyskusji z reprezentatywnymi partnerami społecznymi brane będą pod uwagę wszystkie postulaty dotyczące podwyższania najniższych wynagrodzeń zasadniczych pracowników podmiotów leczniczych".

W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

Czy obecnie toczą się rozmowy bądź trwają prace związane z nowelizacją przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych? Jeśli nie, to kiedy planowane jest rozpoczęcie tego typu rozmów/prac?

Czy w niniejszych rozmowach (bądź też pracach) dotyczących zmian ww. ustawy poruszana jest także kwestia podniesienia współczynnika pracy pielęgniarek bez specjalizacji, które uzyskały tytuł licencjata na studiach pomostowych?

Posłowie na sejm RP Paweł Szramka, Dariusz Kurzawa

09 lipca 2020

Pielęgniarki - MZ: jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości

W odpowiedzi na interpelację Panów Posłów Pawła Szramki i Dariusza Kurzawy „w sprawie prac nad nowelizacją przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych” uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.

Na wstępie pragnę poinformować, że prowadzone w formule trójstronnej rozmowy dotyczące postulowanych przez partnerów społecznych kolejnych zmian w ustawie z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych już trwają. W ostatnich tygodniach dwukrotnie obradowało Prezydium Trójstronnego Zespołu ds. ochrony zdrowia. Na sierpień planowane jest zaś plenarne posiedzenie Zespołu. 

Jednocześnie jednak należy podkreślić, że ustawa z dnia 8 czerwca 2017 r. nie konstytuuje siatki płac w sektorze ochrony zdrowia - określa jedynie najniższe wysokości wynagrodzeń zasadniczych wskazanych grup pracowniczych – oraz nie wyłącza przepisów ogólnych Kodeksu pracy. Zatem w przypadku, gdy w danym podmiocie leczniczym zatrudnieni są pracownicy na jednakowych stanowiskach, którzy wykonują takie same obowiązki, lecz posiadają różne - choć porównywalne - kwalifikacje, zastosowanie w stosunku do nich znajdzie art. 183c Kodeksu pracy, zgodnie z którym pracownicy mają prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości.

Przepisy ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. mają charakter norm ochronnych, tj. gwarantują, że pracownicy objęci jej regulacjami nie będą mogli mieć ustalonego wynagrodzenia zasadniczego na poziomie niższym niż określony na jej podstawie.

Celem ustawy nie jest natomiast ingerowanie w strukturę wynagrodzeń poszczególnych pracowników podmiotów leczniczych. Na pracodawcach (podmiotach leczniczych) w dalszym ciągu spoczywa obowiązek kształtowania wynagrodzeń z uwzględnieniem kryteriów określonych w art. 78 § 1 Kodeksu pracy. Wynagrodzenie za pracę powinno więc odpowiadać m.in. rodzajowi wykonywanej pracy, kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniać ilość i jakość świadczonej pracy. 

Ustawa z dnia 8 czerwca 2017 r. również nie wyłącza w żadnym miejscu i nie pozwala w trakcie jej wykonywania pomijać innych niż określone w Kodeksie pracy regulacji powszechnie obowiązującego prawa oraz uregulowań wewnątrzzakładowych.

W związku z tym przypomnienia wymaga, że szczegółowe warunki wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą w danym podmiocie leczniczym powinny być ustalane w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie wynagradzania. Uprawnienia zagwarantowane pracownikom w układach zbiorowych pracy i regulaminach wewnętrznych, a dotyczące np. zasad kształtowania wynagrodzeń zasadniczych i pozostałych składników wynagrodzeń, w przypadku gdy są korzystniejsze dla pracowników niż to wynika z przepisów ww. ustawy, zachowują swoją moc i powinny być realizowane.

Pracodawca określając w porozumieniu albo zarządzeniu poziomy wzrostów wynagrodzeń poszczególnych pracowników (grup pracowników) musi więc brać po uwagę faktyczną strukturę zatrudnienia na istniejących w podmiocie leczniczym stanowiskach pracy oraz wymogi stawiane zatrudnianym na nich pracownikom.

Przykładowo: pracodawca nie może powołując się na ustawę z dnia 8 czerwca 2017 r. różnicować wysokości wynagrodzeń pracowników zatrudnionych na stanowiskach, na których wykonywana jest praca jednakowej wartości. Działałby bowiem wówczas wbrew art. 183c Kodeksu pracy statuującemu zasadę równego traktowania w zatrudnieniu.

Zgodnie z zasadą równego traktowania w zatrudnieniu pracodawca powinien ustalić jednakowe wynagrodzenie dla osób, które wykonują jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości (w rozumieniu art. 183c Kodeksu pracy). Zarówno przepis art. 183c, jak też art. 78 Kodeksu pracy, odnosi się do sposobu kształtowania wynagrodzeń konkretnych pracowników, zatem adresowany jest do pracodawców (podmiotów leczniczych).

Jednocześnie podmioty lecznicze są w szczególności związane przepisami określającymi:
 określone rozporządzeniami Ministra Zdrowia kwalifikacje wymagane od pracowników zatrudnionych na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy; 
 wymogi wynikające z kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia, a które dotyczą zapewnienia udzielania poszczególnych świadczeń zdrowotnych przez osoby posiadające wskazane w kontrakcie kwalifikacje (tzw. rozporządzenia
koszykowe i tzw. rozporządzenie kryterialne);
 uprawnienia pracowników do wykonywania określonych czynności np. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 lutego 2017 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego.

Przepisy przywołanego powyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia wskazują przy tym, że prawodawca już na poziomie aktów powszechnie obowiązujących pozwala na równe traktowanie pielęgniarek legitymujących się różnym poziomem wykształcenia, dopuszczając je pomimo tego do udzielania tożsamych świadczeń (a więc wykonywania tożsamej pracy). Przykładowo § 3 rozporządzenia określa, że pielęgniarka jest uprawniona do wykonywania samodzielnie bez zlecenia lekarskiego:
„1) świadczeń zapobiegawczych obejmujących:
a) psychoedukację pacjentów z zaburzeniami psychicznymi i uzależnieniami oraz ich rodzin, jeżeli ukończyła kurs specjalistyczny w tym zakresie lub kurs kwalifikacyjny w dziedzinie pielęgniarstwa psychiatrycznego, lub posiada tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa psychiatrycznego, lub posiada tytuł magistra pielęgniarstwa,
b) prowadzenie edukacji osób chorych na cukrzycę i ich rodzin, jeżeli ukończyła kurs specjalistyczny lub kurs kwalifikacyjny lub posiada tytuł specjalisty w dziedzicznie pielęgniarstwa, jeżeli program kursu lub specjalizacji obejmowały treści kształcenia z tego zakresu, lub posiada tytuł magistra pielęgniarstwa.”

Odnosząc się do poruszonej przez Panów Posłów kwestii korelacji między wysokością wynagrodzenia a doświadczeniem i stażem zawodowym, uprzejmie przypominam, że staż pracy – w zależności od regulacji, na podstawie których ten składnik wynagrodzenia przysługuje pracownikom w danym podmiocie leczniczym: ogólny staż pracy albo wyłącznie u danego pracodawcy - wynagradza dodatek stażowy.

W przypadku samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej dodatki stażowe wynikają wprost z ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 295 i 567) o działalności leczniczej. Zgodnie z jej art. 65 „pracownikowi samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej przysługuje dodatek za wysługę lat w wysokości wynoszącej po 5 latach pracy 5% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. Dodatek ten wzrasta o 1% za każdy dalszy rok pracy, aż do osiągnięcia 20% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego”.

Z poważaniem
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Józefa Szczurek-Żelazko
Sekretarz Stanu

Warszawa, 23 lipca 2020