Uznawanie kwalifikacji zawodowych w krajach Unii Europejskiej

Zagraniczne dokumenty o wykształceniu mogą być uznane w celu kontynuacji kształcenia bądź w celu zatrudnienia. Każdy kraj Unii posiada własne przepisy regulujące uznawanie wykształcenia.
Uznanie wykształcenia w celu kontynuacji kształcenia w innym państwie nazywane jest uznaniem do celów akademickich. W celu uzyskania uznania wykształcenia do celów akademickich należy wystąpić o porównanie pomiędzy swoimi kwalifikacjami a wymaganymi w poszczególnych krajach Unii. W krajach członkowskich UE istnieją centra informacyjne (NARIC) uznawania kwalifikacji akademickich, które prowadzą ośrodki informacyjne. W celu uzyskania informacji jakiemu stopniowi w państwach członkowskich odpowiadają twoje kwalifikacje oraz zapoznać się z procedurą ich uznawania należy skontaktować się z biurem NARIC w danym kraju. Wykaz tych ośrodków, ich dane teleadresowe oraz linki do stron internetowych zamieszczono na
stronie: www.enic-naric.net
Drugi rodzaj uznania kwalifikacji , czyli uznanie w celu zatrudnienia, nazywane jest uznaniem do celów zawodowych. Zagadnienia związane z
uznawaniem kwalifikacji zawodowych do pracy w zawodach regulowanych, a takimi zawodami jest zawód pielęgniarki i położnej w krajach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego reguluje Dyrektywa 2005/36WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 roku w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz.U.UE.L.05.255.22).Dyrektywa ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej serii L w dniu 30 września 2005 roku i weszła w życie z dniem 20 października 2005 roku.
Dyrektywa zawiera obszerny wykaz warunków wzajemnego uznawania przez państwa członkowskie kwalifikacji zawodowych
jako podstawy swobodnego przepływu osób i usług w obrębie Wspólnoty. Dyrektywa ta zastąpiła m.in. dotychczas obowiązujące
Dyrektywy z 1997 roku: 77/452/EWG; 77/453/EWG, które dotyczyły zawodu pielęgniarki oraz Dyrektywy z 1980 roku:
80/154/EWG; 80/155/EWG, które dotyczyły zawodu położnej.

Uznawanie kwalifikacji zawodowych w zakresie zawodów regulowanych można podzielić na trzy rodzaje:

Na zasadzie automatycznego uznawania
Na zasadzie praw nabytych
Na zasadzie ogólnego systemu

NA ZASADZIE AUTOMATYCZNEGO UZNAWANIA
/ strona 14 Dyrektywy /

Zgodnie z Dyrektywą 2005/36WE ta zasada dotyczy polskich pielęgniarek i położnych posiadających dyplom  ukończenia studiów
wyższych z tytułem magistra pielęgniarstwa/położnictwa z datą odniesienia l maj 2004 rok. 

/pielęgniarka strona 93 Dyrektywy, położna strona 104  Dyrektywy /

UE automatycznie będzie uznawać dyplomy licencjata uzyskane po 1 maja 2004 roku.

NA ZASADZIE PRAW NABYTYCH
/ strona 15 Dyrektywy /

Zgodnie z Dyrektywą 2005/36WE ta zasada dotyczy polskich pielęgniarek/położnych, w przypadku kiedy dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji został wydany w Polsce, przed l maja 2004 r. i nie spełnia minimalnych wymogów w zakresie kształcenia (co najmniej trzy lata lub 4600 godzin). W takiej sytuacji
Państwa Członkowskie uznają dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji, pod warunkiem dołączenia do nich zaświadczenia
potwierdzającego, że dani obywatele Państw Członkowskich faktycznie i w sposób zgodny z prawem wykonywali działalność w Polsce przez okres wyszczególniony poniżej:
a) w przypadku osób posiadających dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji pielęgniarki/położnej w stopniu licencjata (dyplom licencjata pielęgniarstwa/położnictwa): przez co najmniej trzy kolejne lata w okresie pięciu lat poprzedzających wydanie
zaświadczenia;
b) w przypadku osób posiadających dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji pielęgniarki/położnej potwierdzający ukończenie
kształcenia pomaturalnego w medycznych szkołach zawodowych (dyplom pielęgniarki albo pielęgniarki dyplomowanej/dyplom położnej): przez co najmniej pięć kolejnych lat w okresie siedmiu lat poprzedzających wydanie świadectwa.
Wymienione wyżej czynności muszą obejmować pełną  odpowiedzialność za planowanie, organizowanie i sprawowanie opieki nad pacjentem.
/ strona 20 Dyrektywy /

Ponadto Dyrektywa 2005/36WE stwierdza, że Państwa członkowskie uznają dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji pielęgniarki/położnej wydane w Polsce, które ukończyły kształcenie przed l maja 2004 r. nawet jeżeli dokumenty te nie spełniają minimalnych wymogów kształcenia (co najmniej trzy lata lub 4600 godzin), potwierdzonych uzyskaniem tytułu "licencjata", jeżeli zostały one uzyskane na podstawie specjalnego programu kształcenia, określonego w art. 11 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej oraz niektórych innych ustaw (Dziennik Ustaw z dnia 30 kwietnia 2004 r., nr 92, póz. 885) oraz rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 11 maja 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków prowadzenia studiów zawodowych na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo przeznaczonych dla pielęgniarek i położnych posiadających świadectwo dojrzałości i będących absolwentami liceów medycznych oraz medycznych szkół zawodowych kształcących w zawodzie pielęgniarki i położnej (Dziennik Ustaw z dnia 13 maja 2004 r., nr 110, póz. 1170), czyli absolwentom tzw. studiów pomostowych.
/ strona 21 Dyrektywy /

NA ZASADZIE OGÓLNEGO SYSTEMU
/ strona 10 Dyrektywy /

Aby umożliwić obywatelom Unii Europejskiej pracę w kraju członkowskim UE bez konieczności przekwalifikowania został wprowadzony Ogólny System Wzajemnej Uznawalności Kwalifikacji Zawodowych.W przypadku kiedy osoba ubiegająca się o uznanie kwalifikacji nie może wykazać się dokumentami potwierdzającymi minimalne wymogi kształcenia (co najmniej trzy lata lub 4600 godzin) dana osoba może wystąpić o uznanie kwalifikacji na zasadach ogólnych. Państwo Członkowskie może wymagać od wnioskodawcy odbycia stażu adaptacyjnego trwającego nie dłużej niż trzy lata lub przystąpienie do testu umiejętności/ strona 12 Dyrektywy /. Dotychczas zasady ogólnego systemu uznawania kwalifikacji zawodowych dotyczące zawodów pielęgniarki i położnej regulowały Dyrektywy 89/48/EWG; 92/51/EWG. W związku z wejściem w życie Dyrektywy 2005/36WE w/w Dyrektywy formalnie zostały uchylone.  Dane teleadresowe oraz linki do stron internetowych ośrodków koordynujących prace  Ogólnego Systemu Wzajemnej Uznawalności Kwalifikacji Zawodowych w
krajach Unii Europejskiej zamieszczono na stronie Komisji Europejskiej.

Opracował:

Mariusz Mielcarek


 

Zobacz także:

Aktualności - według działów: Uznawanie kwalifikacji w krajach UE i Polsce