Nowa akcja społeczna redakcji Portalu i Gazety - WYEGZEKWUJ SWOJE PRAWA. Ustawa reguluje jakie prace wykonywane przez pielęgniarki i położne to prace o szczególnym charakterze. Ale pracodawcy oszukują! Sprawdź dlaczego! Oraz jakie ma to konsekwencje dla pielęgniarek i położnych.

Pielęgniarstwo wykaz prac o szczególnym charakterze.

Sejm ustawą określił wykaz prac, których wykonywanie uznawane jest za prace o szczególnym charakterze. Zatrudnienie na stanowisku pracy, które zostało zakwalifikowane do prac o szczególnym charakterze wiążę się  z przywilejami.

Ale w obecnym stanie prawnym to konkretny pracodawca decyduje o tym, że konkretne stanowisko pracy to wykonywanie pracy o szczególnym charakterze. Czyli dyrekcja np. szpitala, pogotowia ratunkowego, DPS itd.

Przyjdzie taki czas kiedy dana pielęgniarka czy położna będzie zainteresowana aby pracodawca wydał jej zaświadczenie potwierdzające okres wykonywania pracy o szczególnym charakterze. I wtedy może się okazać, że dane stanowisko pracy nie zostało zakwalifikowane przez danego pracodawcę jako praca o szczególnym charakterze mimo iż zgodnie z ustawą powinno być takim stanowiskiem pracy.

WYEGZEKWUJ SWOJE PRAWAakcja społeczna redakcji Portalu i Gazety Pielęgniarki i Położnej.

Uzasadnienie prawne

W ustawie  z dnia 19 grudnia 2008 r. (Dz. U. Nr 237, poz. 1656) o emeryturach pomostowych zostały określone rodzaje prac, których wykonywanie uprawnia uprawnia do emerytury pomostowej, a nie wykonywanie poszczególnych zawodów.

Ustawa reguluje, że prawo do emerytury pomostowej można nabyć ze względu na wykonywanie prac:

w szczególnych warunkach (to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku);

lub

o szczególnym charakterze (to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się).


Wykonywane prace na stanowisku pielęgniarki i położnej nie zaliczono do żadnego rodzaju prac wykonywanych w szczególnych warunkach.

Natomiast niektóre rodzaje prac wykonywanych przez pielęgniarki i położne zaliczono do  prac o szczególnym charakterze.

Jakie to prace?

  1. Prace członków zespołów ratownictwa medycznego,
  2. Prace personelu sprawującego opiekę nad mieszkańcami domów pomocy społecznej dla przewlekle psychicznie chorych, niepełnosprawnych intelektualnie dzieci i młodzieży lub dorosłych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społeczne,
  3. Prace personelu medycznego oddziałów psychiatrycznych i leczenia uzależnień w bezpośrednim kontakcie z pacjentami, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego,
  4. Prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru.

Gdzie zapisano powyżej cytowane 4 punkty? Jako załącznik nr 2  do ustawy o emeryturach posmostowych - strona 14.

Wykładnię MZ w zakresie interpretacji pojęcia - "w warunkach ostrego dyżuru" znajdziesz tutaj.

Na podstawie tych zapisów pielęgniarki i położne mają prawo do emerytur pomostowych oraz uznania wykonywanych przez nie prac jako prac o szczególnym charakterze.

Przechodzimy do kolejnego, chyba najważniejszego, aspektu omawianej problematyki.

Otóż z ustawy o emeryturach pomostowych wynika, że pracodawca prowadzi:

 1) wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
2) ewidencję pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze ...

Wniosek: to pracodawca decyduje czy dany rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika na określonym stanowisku pracy powinien być uznany za pracę o szczególnym charakterze.

Jaką wagę ustawodawca przywiązał do tego aspektu zagadnienia niech świadczy fakt, że w ustawie określono, że pracodawca przekazuje do ZUS poniższe dane, osób wykonujących prace o szczególnym charakterze:

a) nazwisko i imię,
b) datę urodzenia,
c) numery PESEL i NIP,
d) serię i numer dowodu osobistego lub paszportu.

Pracodawca zgodnie z art. 41 ust. 5 ustawy jest zobowiązany powiadomić pracowników o wpisie do ewidencji pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze.

Z powyższego wynika, że ustawodawca przywiązał ogromną wagę do faktu aby to pracodawca i pracownik mieli świadomość, że dane stanowisko pracy zostało zaliczone do prac o szczególnym charakterze.

Ponadto ustawodawca przyznał pracownikowi prawo wniesienia skargi do PIP, na fakt nieumieszczenia danego stanowiska pracy w wykazie prac o szczególnym charakterze zgodnie z poniżej cytowanym art. 45 ust. 6 ustawy:

art. 45. ust 6. W przypadku nieumieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (...) skarga do Państwowej Inspekcji Pracy.

Jeżeli skarga taka zostanie uwzględniona, to wówczas Państwowa Inspekcja Pracy będzie uprawniona do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę  o szczególnym charakterze. W sytuacji natomiast, gdyby decyzja PiP była niekorzystna dla pracownika, będzie mu przysługiwało od niej odwołanie do okręgowego inspektora pracy, którego z kolei decyzja będzie mogła być skontrolowana na drodze sądowego postępowania administracyjnego.

Wobec przyznaniu pracodawcy kompetencji decyzji czy dane  stanowisko pracy zaliczyć do prac o szczególnym charakterze należy się liczyć z rożnymi interpretacjami powyższych przepisów i wydawaniu przez pracodawców także niekorzystnych decyzji dla grupy zawodowej pielęgniarek i położnych.

Media na początku marca br. donoszą: pielęgniarki jednego ze szpitali  chcą mieć takie same prawa jak lekarze. O co chodzi? Właśnie o postępowanie dyrekcji szpitala w zakresie zagadnienia poruszanego w artykule. Okazało się, że pracodawca w tym szpitalu uznał, że stanowisko pielęgniarki anestezjologicznej na oddziale Anestezjologii i Intensywnej Terapii nie jest pracą o szczególnym charakterze. Natomiast taką pracą na tym oddziale jest stanowisko lekarza. Takie stanowisko dyrekcja szpitala tłumaczy . . . trudnosciami interpretacyjnymi.

W tym miejscu należy pogratulować dyrekcji szpitala poczucia humoru. Postępowanie dyrekcji szpitala w kontekście uznania pracy lekarza na oddziale anestezjologii intensywnej terapii jako pracy o szczególnym charakterze, przy równoczesnym uznaniu, że stanowisko pielęgniarki taką pracą nie jest można skomentować tylko jednym słowem. Słowem, które w powszechnej opinii jest obraźliwe dlatego nie będę jego w tym miejscu cytował.

Ale wracajmy do meritum sprawy.

Wydaje się, że dyrekcja szpitala jako zasłony dymnej używa tzw. trudności interpretacyjnych.

A w rzeczywistości, moim zdaniem chodzi, o fakt uniknięcia przez szpital opłacania dodatkowych składek do ZUS. Bowiem za każdą osobę wykonującą pracę o szczególnym charakterze pracodawca odprowadza dodatkowe składki na tzw. Fundusz Emerytur Pomostowych.

Wobec zaistniałej sytuacji redakcja Portalu i Gazety Pielęgniarek i Położnych inicjuje Akcję Społeczną dotyczącą wyegzekwowania od pracodawców prawa pielęgniarek i położnych do uznawania niektórych stanowisk pracy do prac o szczególnym charakterze – zgodnie z zapisami ustawy o emeryturach pomostowych. Mam nadzieję, że to miejsce na Portalu będzie punktem informacyjnym w przedmiotowej sprawie oraz  miejscem wymiany informacji w zakresie traktowania poruszonej problematyki przez poszczególnych pracodawców.

Pozdrawiam wszystkich użytkowników Portalu i zachęcam do aktywności w zakresie wyegzekwowania należnym nam praw zapisanych w ustawie o emeryturach pomostowych.

Mariusz Mielcarek

 

Poznań, dnia 14 marca 2010 roku

P.S. Poniżej przedstawiam wzór pisma do dyrekcji konkretnego zakładu pracy w sprawie prac o szczególnym charakterze. Pismo o takiej treści powinno zapoczątkować podjęcie przez grupę zawodową pielęgniarek i położnych,  tematu w poszczególnych zakładach pracy. 

                                       

 

Wniosek

Na podstawie art. 41 ust. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. (Dz. U. Nr 237, poz. 1656) o emeryturach pomostowych wnoszę o udzielenie informacji w następującym zakresie:


1.wykazu stanowisk pracy, na których są wykonywane prace o szczególnym charakterze, o którym mowa w art. 41 ust 4 pkt 1,
2.ewidencji pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych, o której mowa w art. 41 ust 4 pkt 2.

W następny poniedziałek opiszę inny aspekt powyższej opisanego zagadnienia.

Chcesz otrzymywać na Twoją skrzynkę pocztową aktualne informacje w przedmiotowej sprawie? Zapisz się tutaj.