W mediach pełno informacji: pielęgniarki i położne zostały od 1 stycznia objęte ochroną przewidzianą dla funkcjonariuszy publicznych: "pielęgniarka=funkcjonariusz", "znieważyłeś pielęgniarkę? Możesz pójść do więzienia". Prawda jest inna! Pielęgniarki i położne przedmiotową ochronę maja od 14 lat. Natomiast nowa ustawa tą ochronę ogranicza.

Praktyka zawodowa pielęgniarek i położnych.

 

Portal Pielęgniarek i Położnych w 2011 roku to:

3 mln odsłon,

milion odwiedzin,

430 000 unikalnych użytkowników.

 

 

.

Dotychczasowe brzmienie ustawy, obowiązującej od 14 lat!!!

USTAWA
z dnia 5 lipca 1996 r.
o zawodach pielęgniarki i położnej

Art. 24. Pielęgniarce, położnej, wykonującej zawód na podstawie umowy o pracę lub w przypadku, o którym mowa w art. 19, przysługuje ochrona prawna przewidziana dla funkcjonariusza publicznego.

Zobaczmy w takim razie dla pełnego obrazu interesującego nas zagadnienia jak dotychczas brzmiał także art. 19:

Art. 19. Pielęgniarka, położna ma obowiązek udzielić pomocy w każdym przypadku niebezpieczeństwa utraty życia, poważnego uszczerbku na zdrowiu pacjenta, zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami zawodowymi.

Podsumujmy:

Zgodnie z obowiązującym od 14 lat art. 24 ustawy z dnia 15 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. Nr 91, poz. 410), pielęgniarkom i położnym przysługiwała ochrona prawna przewidziana dla funkcjonariusza publicznego, jeżeli wykonywały zawód na podstawie umowy o pracę lub udzielały pomocy w przypadku niebezpieczeństwa utraty życia, poważnego uszczerbku na zdrowiu pacjenta, zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami zawodowymi.

Wnioski:

Wniosek z tego jeden: przedmiotową ochroną pielęgniarki i położne są objęte od 1996 roku. WSZYSTKIE pielęgniarki i położne!

Pytanie zatem zasadnicze: skąd się biorą informacje, że pielęgniarki i położne coś zyskały. Że zostały objęte jakąś dodatkową ochroną. Której do tej pory nie posiadały. Źródłem tych błędnych  informacji jest treść uzasadnienia do projektu nowej ustawy o zawodzie pielęgniarki i położnej , która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2012 roku opublikowanego na stronie internetowej MZ w czerwcu 2009 roku, przygotowanego zapewne przez kompetentnych urzędników ministerstwa zdrowia budzi zdziwienie:

"Ważnym i oczekiwanym przez pielęgniarki i położne rozwiązaniem ustawowym jest objęcie wykonywanego przez nie zawodu w pełnym zakresie ochroną przewidzianą dla funkcjonariuszy publicznych. Zgodnie z Art. 11 ust. 2 pielęgniarka, położna podczas, lub w związku z wykonywaniem zawodu, korzysta z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.)."

Z powyższej informacji nie wynika, że ministerstwo zdrowia "załatwiło" pielęgniarkom i położnym coś co miały od czternastu lat. A szkoda, że ten aspekt w uzasadnieniu pominięto milczeniem. Myślałem, że pisanie projektu nowej ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej rozpoczęto od przeglądu dotychczas obwiązujących regulacji prawnych w zakresie wykonywania tych zawodów. Tak myślałem. Wnioski nasuwają się same . . .

.


.

W trakcie procesu nowelizacji ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej zapis o ochronie przewidzianej dla funkcjonariusza publicznego przechodził kilka razy zmiany. Na charakter tych zmian miało wpływ także ministerstwo sprawiedliwości.

Zobaczmy w takim razie w jaki sposób ostatecznie uregulowano przedmiotową kwestię w nowej ustawie o zawodach pielęgniarki i położnej, która weszła w życie w dniu 1 stycznia. 

   USTAWA
z dnia 15 lipca 2010 r.
o zawodach pielęgniarki i położnej

 

Art. 11

(...)

2. Pielęgniarka i położna podczas i w związku z wykonywaniem czynności polegających na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1-5 i art. 5 ust. 1 pkt 1-9, korzystają z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.6)).

Zwracam uwagę na zapis, że ochroną są objęte pielęgniarki i położne  "podczas i w związku z wykonywaniem czynności polegających na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1–5 i art. 5 ust. 1 pkt 1–9". Czyli z ochrony prawnej wyłączono pewną grupę pielęgniarek i położnych, wykonujących świadczenia zdrowotne nie mieszczące się w powyższym katalogu! A do tej pory ochroną były objęte wszystkie pielęgniarki i położne zatrudnione na umowę o pracę.

Dla pełnego obrazu przedmiotowego zagadnienia poniżej zacytuję całe brzmienie art. 4 ust. 1 oraz art. 5 ust. 1 z projektu ustawy. Na czerwono zaznaczę te czynności, podczas których wykonywania pielęgniarki i położne nie będą objęte ochroną, gdyż  ust. 1 art. 4 ma więcej niż pięć punktów oraz ust. 1 art. 5 ma więcej punktów niż 9.

Cytuję ustawę:

Art. 4. 1. Wykonywanie zawodu pielęgniarki polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, w szczególności na:
1) rozpoznawaniu warunków i potrzeb zdrowotnych pacjenta;
2) rozpoznawaniu problemów pielęgnacyjnych pacjenta;
3) planowaniu i sprawowaniu opieki pielęgnacyjnej nad pacjentem;
4) samodzielnym udzielaniu w określonym zakresie świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych, rehabilitacyjnych i medycznych czynności ratunkowych;
5) realizacji zleceń lekarskich w procesie diagnostyki, leczenia i rehabilitacji;

6) orzekaniu o rodzaju i zakresie świadczeń opiekuńczo–pielęgnacyjnych;
7) edukacji zdrowotnej i promocji zdrowia.

Art. 5. 1. Wykonywanie zawodu położnej polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, w szczególności na:
1) rozpoznawaniu ciąży, sprawowaniu opieki nad kobietą w przebiegu ciąży fizjologicznej, a także prowadzeniu w określonym zakresie badań niezbędnych w monitorowaniu ciąży fizjologicznej;
2) kierowaniu na badania konieczne do jak najwcześniejszego rozpoznania ciąży wysokiego ryzyka;
3) prowadzeniu porodu fizjologicznego oraz monitorowaniu płodu z wykorzystaniem aparatury medycznej;
4) przyjmowaniu porodów naturalnych, w przypadku konieczności także z nacięciem krocza, a w przypadkach nagłych także porodu z położenia miednicowego;
5) podejmowaniu koniecznych działań w sytuacjach nagłych, do czasu przybycia lekarza, w tym ręcznego wydobycia łożyska, a w przypadku potrzeby ręcznego zbadania macicy;
6) sprawowaniu opieki nad matką i noworodkiem oraz monitorowaniu przebiegu okresu poporodowego;
7) badaniu noworodków i opiece nad nimi oraz podejmowaniu w przypadku potrzeby wszelkich niezbędnych działań, w tym natychmiastowej reanimacji;
8) realizacji zleceń lekarskich w procesie diagnostyki, leczenia i rehabilitacji;
9) samodzielnym udzielaniu w określonym zakresie świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych;

10) profilaktyce chorób kobiecych i patologii położniczych;
11) rozpoznawaniu u matki lub dziecka objawów nieprawidłowości wymagających skierowania do lekarza;
12) sprawowaniu opieki położniczo–ginekologicznej nad kobietą;
13) prowadzeniu działalności edukacyjno–zdrowotnej w zakresie:
a) przygotowania do życia w rodzinie, metod planowania rodziny oraz ochrony macierzyństwa i ojcostwa,
b) przygotowywania do rodzicielstwa oraz pełnego przygotowania do urodzenia dziecka, łącznie z poradnictwem na temat higieny i żywienia.

Wnioski:

  1. Zgodnie z dotychczas obowiązują ustawą o zawodach pielęgniarki i położnej, pielęgniarce i położnej wykonującej zawód na podstawie umowy o pracę lub udzielającej pomocy w przypadku niebezpieczeństwa utraty życia, poważnego uszczerbku na zdrowiu pacjentaprzysługiwała ochrona prawna przewidziana dla funkcjonariusza publicznego.
  2. Taka ochrona prawna funkcjonowała od 14 lat! Wobec powyższego informacje z MZ oraz medialne, że pielęgniarki i położne w związku z nową ustawą o zawodach pielęgniarki i położnej "zostały objęte ochroną przewidzianą dla funkcjonariuszy publicznych" są nadużyciem - przypisywaniem sobie niezasłużonych zasług, w zakresie poprawy warunków pracy pielęgniarek i położnych  i wprowadzaniem  opinii publicznej w błąd.   
  3. W "nowej" ustawie o zawodach pielęgniarki i położnej zapisano, że pielęgniarka i położna podczas i w związku z wykonywaniem niektórych czynności polegających na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, będzie korzystać z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych.
  4. Wylano dziecko z kąpielą!!! Gdzie sens i logika w takim sposobie uregulowania kwestii ochrony dla pielęgniarek i położnych? Dlaczego z ochrony wyłączono wykonywanie niektórych czynności polegających na udzielaniu świadczeń zdrowotnych?
  5. Wygląda na to, że ministerstwo zdrowia miało zamiar uregulować kwestię ochrony dla pielęgniarek i położnych w sposób bardziej racjonalny (np. ochroną objęto pielęgniarki i położne kontraktowe), a wyszło . . . jak zawsze!

Mariusz Mielcarek

.