Pani Szczurek-Żelazko: "W ostatnich latach umożliwiono pielęgniarkom ukraińskim uzupełnienie posiadanego już wykształcenia na polskich studiach pomostowych, przeznaczonych do tej pory wyłącznie dla pielęgniarek polskich, co jest niewątpliwym otwarciem się na nową sytuację demograficzno-kadrową w polskim systemie ochrony zdrowia".

Pielęgniarki z zagranicy

 

Odpowiedź na interpelację w sprawie braków kadrowych pielęgniarek i personelu średniego

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację nr 20365 pana Pawła Pudłowskiego, posła na Sejm RP, w sprawie braków kadrowych pielęgniarek i personelu średniego, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.

Biorąc pod uwagę aktualne uwarunkowania prawne, należy stwierdzić, że bariery uniemożliwiające dostęp do zawodu i zatrudnianie pielęgniarek z krajów trzecich wynikają przede wszystkim z przepisów dyrektywy o uznawaniu kwalifikacji zawodowych (2005/36/WE, 2013/55/WE). Wysokie wymagania dotyczące zawodów regulowanych dotyczą zarówno Polski, jak i innych krajów unijnych.

Powyższa dyrektywa zobowiązuje bowiem kraje unijne do ścisłego przestrzegania jej zapisów, szczególnie w zakresie realizacji określonej liczby godzin kształcenia oraz przedmiotów zawodowych. W krajach UE obowiązuje wymóg minimum 4600 godzin i 3 lat kształcenia zawodowego.

Pielęgniarki kończące szkoły np. na Ukrainie, zarówno średnie jak i wyższe, niestety nie mają zaliczonego powyższego minimum, realizując niekiedy tylko połowę wymaganych godzin kształcenia. Przede wszystkim to ten fakt uniemożliwia im uzyskanie polskiego prawa wykonywania zawodu.

Podpisana do celów akademickich, tj. dalszego kształcenia się, Umowa z dnia 11 kwietnia 2005 r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Gabinetem Ministrów Ukrainy o wzajemnym uznawaniu akademickim dokumentów o wykształceniu i równoważności stopni (obowiązuje od 20 czerwca 2006 r.) odnosi się do ukraińskich świadectw o pełnym wykształceniu średnim (атестат про повну загальну средню освіту), dyplomów ukończenia studiów pierwszego i drugiego stopnia (бакалавр, спеціалист, магiстр) oraz dyplomów o nadaniu stopnia naukowego (кандидат наук) i gwarantuje ich posiadaczom możliwość kontynuacji kształcenia w placówkach drugiego państwa bez konieczności dokonywania procedury nostryfikacji, ale niepodejmowania pracy.

Reasumując, w chwili obecnej jedną z ważniejszych barier uniemożliwiających zatrudnianie pielęgniarek ukraińskich w Polsce jest niezrealizowanie przez nie wymaganego w UE programu kształcenia. Dlatego też jedynym możliwym rozwiązaniem w tej sytuacji jest podjęcie przez zainteresowane osoby  uzupełniającego kształcenia, np. ukończenie tzw. studiów pomostowych dla pielęgniarek (dla osób posiadających maturę, czyli jej ukraiński odpowiednik – świadectwo o pełnym wykształceniu średnim). W ostatnich latach umożliwiono pielęgniarkom ukraińskim uzupełnienie posiadanego już wykształcenia na polskich studiach pomostowych, przeznaczonych do tej pory wyłącznie dla pielęgniarek polskich, co jest niewątpliwym otwarciem się na nową sytuację demograficzno-kadrową w polskim systemie ochrony zdrowia.

Po uzyskaniu polskiego dyplomu oraz spełnieniu warunków zapisanych w Ustawie z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej, czyli: posiadaniu zezwolenia na pobyt stały,
posiadaniu urzędowego poświadczenia znajomości języka polskiego w mowie i piśmie w zakresie niezbędnym do wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej, przedstawieniu zaświadczenia odpowiedniego organu państwa, którego jest obywatelem, że nie została pozbawiona prawa wykonywania zawodu lub prawo to nie zostało zawieszone i nie toczy się przeciwko niej postępowanie w sprawie pozbawienia lub zawieszenia prawa wykonywania zawodu, pełnej zdolności do czynności prawnych, stanie zdrowia pozwalającym na wykonywanie zawodu pielęgniarki lub wykonywanie zawodu położnej oraz wykazaniu się nienaganną postawą etyczną - nie ma przeciwwskazań do zatrudniania w pełni wykwalifikowanych pielęgniarek ukraińskich w polskim systemie ochrony zdrowia.

Odnosząc się do pytania nr 2, uprzejmie informuję, że Ministerstwo Zdrowia nie finansuje kosztów edukacji i nauki języka polskiego dla pielęgniarek z krajów trzecich. Kwestie te są zwykle realizowane na poziomie poszczególnych uczelni, przy możliwym wykorzystaniu funduszu stypendialnego lub indywidualnie, przez osoby zainteresowane.

(...)

W odniesieniu do pytania nr 4 uprzejmie informuję, że działania polegające na zwiększeniu zatrudnienia pielęgniarek polegają przede wszystkim na spowodowaniu wzrostu liczby studentów pielęgniarstwa poprzez zwiększenie limitów na tego rodzaju studiach, popularyzację zawodu wśród uczniów szkól średnich, podejmowanie działań w kwestii zwiększenia wynagrodzeń.

Planujemy również utworzenie studiów pielęgniarskich w formie niestacjonarnej, co umożliwi podjęcie nauki i realizację programu w sposób elastyczny, dostosowany do indywidualnych możliwości czasowych studenta.


Z wyrazami szacunku,
z upoważnienia
Ministra Zdrowia
sekretarz stanu
Józefa Szczurek-Żelazko
Warszawa, 24.04.2018