Coraz więcej wyników badań przemawia za suplementacją kolagenu u osób mających problemy ze stawami. Dotyczy to między innymi dolegliwości bólowych spowodowanych przeciążeniami (na przykład całym dniem w pracy na nogach), a także urazami, chorobą zwyrodnieniową stawów (ChZS), reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS) oraz artretyzmem. Uzyskanym efektom klinicznym przyjrzymy się w niniejszym artykule.

Jak kolagen pomaga na stawy?

Dobroczynne skutki spożycia kolagenu (żelatyny) u ludzi są znane co najmniej od 1175 roku. To właśnie wtedy św. Hildegarda opisała, że jedzenie żelatyny zmniejsza dolegliwości bólowe odczuwane przez osoby mające problemy ze stawami^[1]. Dziś wiemy na ten temat znacznie więcej. Udowodniono, że kolagen:

·  łagodzi stan zapalny – glicyna zawarta w peptydach kolagenowych może hamować uwalnianie cytokin prozapalnych^[2],

·  łagodzi ból – pomiar oceny bólu przy użyciu skali VAS (Visual Analog Scale) wykazał, że doustne stosowanie hydrolizatu kolagenu zmniejsza przyczyny bólu stawów^[3],

·  przyspiesza tworzenie mazi stawowej – wraz z suplementacją kolagenu we krwi zwiększa się poziom peptydów stymulujących syntezę kwasu hialuronowego przez komórki błony maziowej^[4],

·  zwiększa ruchomość stawów – wszystkie wyżej wymienione efekty suplementacji kolagenu przekładają się na poprawę ruchomości stawów. To również wykazały badania na osobach, które przyjmowały kolagen doustnie przez dłużej niż 3 miesiące^[5].

Badania nad wpływem kolagenu na stawy

Na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci przeprowadzono wiele badań przedklinicznych oraz klinicznych, które skupiały swoją uwagę na wpływie kolagenu na stawy. W większości testowano hydrolizat kolagenu, czyli kolagen poddany obróbce zwiększającej jego wchłanianie w jelitach. Weryfikowano szczególnie skuteczność kolagenu względem najpowszechniej występujących dolegliwości ze strony stawów biodrowych i kolanowych.

Na ogół uczestnicy badań przyjmowali hydrolizowany kolagen na stawy w dawce 2,5-15 g dziennie.

Ból stawów spowodowany aktywnością fizyczną i urazem stawów

Aktywność fizyczna, choć korzystna dla zdrowia, może wiązać się z nadmiernym obciążeniem stawów i wyższym ryzykiem kontuzji. Pod lupę wzięto także wpływ suplementacji kolagenu na ból stawów i skłonność do urazów spowodowane uprawianiem sportu. Na uwagę zasługuje badanie przeprowadzone przez Uniwersytet Park w latach 2005-2006 z udziałem 75 kobiet i 72 mężczyzn. Dowiedziono, że przyjmowany doustnie hydrolizat kolagenu gromadzi się w tkance chrzęstnej i stymuluje produkcję kolagenu typu II (czyli głównego białka chrząstki stawowej)^[6]. Co więcej, wykazano również, że wiek, wzrost, waga i BMI nie miały statystycznego znaczenia dla wyników badania.

Choroba zwyrodnienia stawów a kolagen

Ze względu na starzejące się społeczeństwo choroba zwyrodnieniowa stawów stanowi jedną z najczęstszych przyczyn niepełnosprawności. Główną metodę leczniczą jest łagodzenie jej objawów i ograniczanie postępowania uszkodzeń chrząstki stawowej. Wśród nich na uwagę zasługuje działanie nutraceutyków i suplementów diety. W badaniach naukowych udowodniono, że przyjmowany doustnie kolagen łagodzi objawy ChZS^[7]. W porównaniu z innymi środkami terapeutycznymi, takimi jak niesteroidowe leki przeciwzapalne i kortykosteroidy, stwarza również mniejsze ryzyko występowania niepożądanych skutków ubocznych.

Reumatoidalne zapalnie stawów (RZS) a kolagen

W dolegliwościach bólowych wynikających z reumatoidalnego zapalenia stawów kluczową rolę odgrywają prozapalne cytokiny, które uszkadzają chrząstkę stawową i inne struktury stawów. Badanie przeprowadzone w 2016 roku przez Uniwersytet California Davis Health System wykazało, że pomóc może niedenaturowany kolagen typu II (UC-II). W przeciwieństwie do kolagenu hydrolizowanego chroni on zwierzęta (w tym ludzi) przed stanami zapalnymi, tym samym zmniejszając ból i poprawiając ogólną funkcjonalność stawów. Naukowcy zwracają jednak uwagę na fakt, że w tej kwestii konieczne są dalsze badania^[8].

Artretyzm (dna moczanowa) a kolagen

Następstwem dny moczanowej, która stanowi chorobę o podłożu metabolicznym, są stany zapalne stawów, wynikające ze zbyt wysokiego stężenia kwasu moczowego w organizmie. Nieleczona lub niewłaściwie leczona dna moczanowa może prowadzić do trwałych uszkodzeń stawów. Choć suplementacja kolagenu nie ma wpływu na stężenie kwasu moczowego w surowicy, może poprawiać komfort życia osób z dną moczanową. Wynika to z wyżej wymienionych właściwości kolagenu: przeciwzapalnych, przeciwbólowych i stymulujących produkcję mazi stawowej.

Jaki kolagen na stawy wybrać?

·  Jeśli obciążasz stawy codzienną pracą lub innego rodzaju aktywnością fizyczną, możesz rozważyć kolagen hydrolizowany. Jest dostępny do wyboru zarówno do picia, jak i w tabletkach. Badania potwierdzają skuteczność kolagenu hydrolizowanego także w przypadku łagodzenia dolegliwości związanych z ChZS.

·  Jeżeli Twoje dolegliwości mają silne podłoże zapalne, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów lub dna moczanowa, wyniki badań mogą skłaniać do stosowania mieszanki kolagenu liofilizowanego z hydrolizowanym. Możesz jednak postawić na kolagen hydrolizowany, który zawiera dodatkowe składniki o działaniu przeciwzapalnym, na przykład witaminę C, selen, siarkę MSM czy chondroitynę.

Chcesz dobrać skuteczny preparat na stawy o składzie dopasowanym do własnych potrzeb? Sprawdź sklep www.wybieramykolagen.pl i przygotowany przez specjalistów ranking suplementów diety z kolagenem.

Badania o kolagenie

^[1] Moskowitz RW. Role of collagen hydrolysate in bone and joint disease. Semin Arthritis Rheum. 2000 Oct;30(2):87-99. doi: 10.1053/sarh.2000.9622. PMID: 11071580.
^[2] Hartog A, Cozijnsen M, de Vrij G, Garssen J. Collagen hydrolysate inhibits zymosan-induced inflammation. Exp Biol Med (Maywood). 2013 Jul;238(7):798-802. doi: 10.1177/1535370213480740. Epub 2013 Jun 20. PMID: 23788175.
^[3] Clark KL, Sebastianelli W, Flechsenhar KR, Aukermann DF, Meza F, Millard RL, Deitch JR, Sherbondy PS, Albert A. 24-Week study on the use of collagen hydrolysate as a dietary supplement in athletes with activity-related joint pain. Curr Med Res Opin. 2008 May;24(5):1485-96. doi: 10.1185/030079908×291967. Epub 2008 Apr 15. PMID: 18416885.
^[4] García-Coronado JM, Martínez-Olvera L, Elizondo-Omaña RE, Acosta-Olivo CA, Vilchez-Cavazos F, Simental-Mendía LE, Simental-Mendía M. Effect of collagen supplementation on osteoarthritis symptoms: a meta-analysis of randomized placebo-controlled trials. Int Orthop. 2019 Mar;43(3):531-538. doi: 10.1007/s00264-018-4211-5. Epub 2018 Oct 27. PMID: 30368550.
^[5] Clark KL, Sebastianelli W, Flechsenhar KR, Aukermann DF, Meza F, Millard RL, Deitch JR, Sherbondy PS, Albert A. 24-Week study on the use of collagen hydrolysate as a dietary supplement in athletes with activity-related joint pain. Curr Med Res Opin. 2008 May;24(5):1485-96. doi: 10.1185/030079908×291967. Epub 2008 Apr 15. PMID: 18416885.
^[6] Clark KL, Sebastianelli W, Flechsenhar KR, Aukermann DF, Meza F, Millard RL, Deitch JR, Sherbondy PS, Albert A. 24-Week study on the use of collagen hydrolysate as a dietary supplement in athletes with activity-related joint pain. Curr Med Res Opin. 2008 May;24(5):1485-96. doi: 10.1185/030079908×291967. Epub 2008 Apr 15. PMID: 18416885.
^[7] Bello AE, Oesser S. Collagen hydrolysate for the treatment of osteoarthritis and other joint disorders: a review of the literature. Curr Med Res Opin. 2006 Nov;22(11):2221-32. doi: 10.1185/030079906X148373. PMID: 17076983.
^[8] Lugo JP, Saiyed ZM, Lane NE. Efficacy and tolerability of an undenatured type II collagen supplement in modulating knee osteoarthritis symptoms: a multicenter randomized, double-blind, placebo-controlled study. Nutr J. 2016 Jan 29;15:14. doi: 10.1186/s12937-016-0130-8. PMID: 26822714; PMCID: PMC4731911.