Rzecznik w sprawie składek ściąganych przez izbę pielęgniarek.

Z redakcyjnej poczty Ogólnopolskiego Portalu Pielęgniarek i Położnych. 

BIURO RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH
Zespół Prawa Konstytucyjnego,
Międzynarodowego i Europejskiego
VII.561.20.2026.WW

Pan
Mariusz Mielcarek
e-mail:
[email protected]

Szanowny Panie,

odpowiadając na Pana wniosek z dnia 25 lutego 2026 r. przesłany do Rzecznika Praw Obywatelskich, działając z upoważnienia Rzecznika, na podstawie ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (tekst jednolity, Dz. U. z 2024 r. Poz. 1264 z późn. zm., dalej jako: ustawa o RPO), uprzejmie wskazuję, co następuje.

(…) W odniesieniu natomiast do kwestii zmiany sposobu ustalania składki członkowskiej Prezes NRPiP wskazała, że nowe rozwiązanie miało na celu ujednolicenie zasad jej naliczania poprzez „powiązanie jej wysokości z obiektywnym, zewnętrznym i corocznie ogłaszanym wskaźnikiem, jakim jest przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w poprzednim roku kalendarzowym, ogłaszane przez Prezesa GUS”.

Rozwiązanie to miało służyć „odejściu od modelu opartego na wielu odmiennych podstawach naliczania składki, uproszczeniu systemu, zwiększeniu przejrzystości oraz zapewnieniu stabilności finansowania samorządu zawodowego”.

Tym niemniej, Prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych wskazała, że samorząd zawodowy dostrzega, że aktualny wymiar i sposób naliczania składki członkowskiej dotyka część pielęgniarek i położnych, w tym w szczególności osoby będące na emeryturze, rencie lub niewykonujące zawodu. W konsekwencji, jak zapewniono RPO, „zgłaszane w tym zakresie postulaty są przedmiotem analiz i pozostają otwarte na dalszą ocenę skutków obowiązujących regulacji”.

Mając powyższe na względzie, Rzecznik Praw Obywatelskich z zadowoleniem przyjął wyjaśnienia i stanowisko zaprezentowane przez Prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, a także fakt, że Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych dostrzega potrzebę weryfikacji obowiązujących w omawianym zakresie regulacji i podda tę kwestię analizie na najbliższym Krajowym Zjeździe Pielęgniarek i Położnych. 

Równocześnie należy mieć jednak świadomość, że zmiana sposobu ustalania wysokości składek członkowskich mieści się w zakresie kompetencji powierzonych przez ustawodawcę samorządowi zawodowemu pielęgniarek i położonych.

Kończąc, pragnę podziękować za okazane Rzecznikowi Praw Obywatelskich zaufanie, jednocześnie wyrażając nadzieję, że powyższe wyjaśnienia okażą się dla Pana pomocne.

Załączniki:
1. Wystąpienie RPO do Prezes NRPiP z 12.03.2026 r.
2. Odpowiedź Prezes NRPiP na wystąpienie RPO z 10.04.2026 r.
Z poważaniem
Anna Tomkiewicz
Naczelnik Wydziału
/-wydano i podpisano elektronicznie/