Racjonalne stanowisko Krajowego Zjazdu Lekarzy w sprawie pielęgniarek. 

STANOWISKO Nr 1

XVII KRAJOWEGO ZJAZDU LEKARZY

z dnia 22 maja 2026 r.

w sprawie sprzeciwu wobec zapisów zaproponowanego projektu ustawy o zawodzie pielęgniarki i położnej

Krajowy Zjazd Lekarzy wyraża sprzeciw wobec zapisów zaproponowanego projektu ustawy o zawodzie pielęgniarki i położnej (nr wykazu RCL: UD387) w części, w której zmieniany jest zakres i forma wykonywania zawodu pielęgniarki.

Dotychczasowa ustawa definiowała wykonywanie zawodu (art. 4 ust. 1) pielęgniarki w 8 punktach. W związku z wprowadzeniem projektu zapisów o zaawansowanej praktyce pielęgniarskiej (APN) wykonywanie zawodu zawarto w projekcie ustawy do 23 punktów.

Krajowy Zjazd Lekarzy wyraża opinię, że część tych zapisów jest próbą przydania zawodowi pielęgniarki kompetencji dotychczas zastrzeżonych wyłącznie dla zawodu lekarza, w tym próby nadania zawodowi pielęgniarki uprawnień do diagnozowania za pomocą zapisów takich jak „przeprowadzanie oceny stanu zdrowia i rozwoju dziecka oraz osoby dorosłej” (art. 4 ust 1 pkt 4), a także „(…) wystawianiu skierowań na wykonanie określonych badań diagnostycznych, w tym medycznej diagnostyki laboratoryjnej i obrazowej” oraz próbą nadania zawodowi pielęgniarek kompetencji w zakresie orzekania śmierci (na początek w obszarze opieki paliatywnej i długoterminowej) oraz orzekania o niezdolności do pracy (pkt 14 i 15 tamże).

Nie ulega wątpliwości, że zaawansowana praktyka pielęgniarek ma swoje miejsce w polskim systemie opieki zdrowotnej, natomiast jej wprowadzenie nie może wiązać się z oddaniem wyłącznych kompetencji lekarskich innemu zawodowi medycznemu. Zaawansowana praktyka pielęgniarek w Polsce powinna odpowiadać na realne potrzeby systemu zdrowotnego i brać pod uwagę różnice w wykształceniu przed i podyplomowym, a także fundamentalne różnice w odpowiedzialności zawodowej poszczególnych zawodów za zdrowie i życie pacjenta. Wprowadzenie do polskiego systemu zaawansowanej praktyki pielęgniarek (APN) nie powinno stać się narzędziem do zaspokajania postulatów kompetencyjnych niektórych środowisk pielęgniarskich.

Przedstawiciele samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów uczestniczyli w pracach ministerialnego Zespołu w sprawie do spraw opracowania projektu przepisów regulujących zawody pielęgniarki i położne, jednakże skład tego Zespołu został przez Ministerstwo Zdrowia powołany w sposób odbierający jakiekolwiek znaczenie przedstawicielom zgłoszonym przez Naczelną Radę Lekarską i nie dawał szans na wprowadzenie jakichkolwiek poprawek przez środowisko lekarskie do prac merytorycznych Zespołu.

Krajowy Zjazd Lekarzy wyraża także zaniepokojenie, że do projektu ustawy nie załączono projektów rozporządzeń, zatem skala przekazania kompetencji lekarskich pielęgniarkom może okazać się jeszcze większa po opublikowaniu rozporządzeń wydanych na dopiero po przyjęciu tejże ustawy.

Krajowy Zjazd Lekarzy wzywa Ministra Zdrowia do ponowienia prac merytorycznych nad kształtem zaawansowanej praktyki pielęgniarki i położnej w taki sposób, aby jej implementacja dobrze przysłużyła się pacjentom, nie służyła zaś wyłącznie redukcji kosztów udzielania świadczeń czy redukcji zatrudnienia lekarzy w placówkach opieki zdrowotnej zatrudniających pielęgniarki APN.

Projektowana ustawa w istotny sposób rozszerza kompetencje pielęgniarskie w zakresu i uprawnień przypisanych lekarzowi. Ponadto wiele zapisów jest nieprecyzyjnych.

źródło: nil.org.pl