We wczorajszym artykule redakcyjnym pt. Zasady zatrudniania pielęgniarek. Rząd przyjął projekt ustawy informowaliśmy użytkowników pielęgniarki.info.pl o aktualnym stanie prac legislacyjnych nad wprowadzeniem maksymalnego wymiaru czasu pracy pielęgniarek i położnych w wysokości dwóch etatów.

Pisaliśmy o zapisach zaproponowanych przez ministerstwo zdrowia w tym zakresie oraz o zmianach, które wprowadził rząd na posiedzeniu w dniu 22 września. Warto zaznajomić się z poruszaną problematyką, gdyż zaproponowane rozwiązania mogą mieć kolosalne znaczenie dla polityki zatrudnieniowej w polskim pielęgniarstwie. Warto na zaproponowane zmiany spojrzeć pod kątem obecnego niedoboru kadry pielęgniarskiej.

Bardzo wiele pielęgniarek i położnych zadaje sobie pytanie jak na propozycje zmian w sposobie zatrudniania zareagowała izba? To ona ma ustawowe zadanie: „reprezentowanie i ochrona zawodów” poprzez „opiniowanie warunków pracy i płacy pielęgniarek i położnych”.

Zatem sprawdźmy jakie uwagi w ramach konsultacji społecznych w kwestii maksymalnego wymiaru czasu pracy (dwa etaty) zgłosiła izba, odnoszące się w ogóle co do zasady wprowadzenia ograniczeń w wymiarze czasu pracy (izba zgłosiła inne uwagi ale o nich w kolejnych artykułach redakcyjnych).

Otóż izba w przedmiotowym zagadnieniu wniosła o „dodanie wyjątku od limitu czasu pracy dla świadczeń udzielanych w ramach pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej”. W jaki sposób izba argumentowała powyższy postulat:

„Świadczenia udzielane w ramach pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej należą do szczególnego rodzaju świadczeń, których udzielanie wiąże się często z potrzebą dłuższego lub bardziej elastycznego wymiaru pracy kadry pielęgniarskiej, wynikającą z konieczności zapewnienia dostępności świadczeń przy jednoczesnych brakach kadrowych
i warunkach pracy wymagających przemieszczania się przez personel medyczny. Powyższe czynniki uzasadniają wydłużenie czasu pracy kadry pielęgniarskiej udzielającej świadczenia zdrowotne w ww. zakresie i konieczność wyłączenia ich spod limitu maksymalnego oraz minimalnego czasu pracy określonego w projektowanych przepisach art. 132Aa”.

Jakie zapisy zaproponowała izba w projekcie ustawy? Cytujemy:

Proponujemy dodanie kolejnego ustępu do projektowanego art. 132aa w brzmieniu: „Przepisów ust. 1-6 nie stosuje się do osób udzielających świadczeń opieki zdrowotnej w ramach pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej.”

W jaki sposób odniosło się ministerstwo zdrowia do uwagi zgłoszonej przez izbę: „Uwaga niezasadna. Ograniczenie czasu pracy medyków do 2-krotności pełnego wymiaru jest podyktowane nadrzędnymi względami bezpieczeństwa pacjentów i brak jest uzasadnienia dla stosowania wyjątku wobec pielęgniarskiej opieki długoterminowej”.

Natomiast związek pielęgniarek w piśmie z dnia 13 sierpnia 2026 roku nie wniósł uwag co do zasady wprowadzenia maksymalnego wymiaru czasu pracy dla pielęgniarek i położnych, czyli odnoszących się w ogóle co do zasady wprowadzenia ograniczeń w wymiarze czasu pracy (związek zgłosił inne uwagi ale o nich w kolejnych artykułach redakcyjnych).

Jeszcze raz podkreślamy, że w tym artykule opublikowaliśmy uwagi zgłoszone przez izbę i OZZPiP, które dotyczyły w ogóle co do zasady wprowadzenia ograniczeń w wymiarze czasu pracy. Inne uwagi tych podmiotów przedstawimy w kolejnych artykułach.

Warto w kontekście powyższych informacji (stanowiska izby i związku pip) zacytować fragment stanowiska Naczelnej Izby Lekarskiej odnoszącego się w ogóle co do zasady wprowadzenia ograniczeń w wymiarze czasu pracy:

Na negatywną ocenę zasługuje brzmienie art. 132aa ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przewidującego maksymalny łączny wymiar czasu pracy pracownika medycznego przy zatrudnieniu w podmiocie mającym umowę z NFZ wynoszący dwa etaty.

Pierwszą wadą projektowanego rozwiązania jest fakt nierównego traktowania podmiotów znajdujących się w takiej samej lub porównywalnej sytuacji – przepisy nie dotyczą bowiem personelu medycznego wykonującego zawód poza systemem świadczeń finansowanych ze środków publicznych. [tę wadę zniwelowano poprzez zmianę zapisów w ustawie, którą dokonał rząd – o tym piszemy w artykule pt. Zasady zatrudniania pielęgniarek. Rząd przyjął projekt ustawy.

Drugą wadą jest utożsamienie bezpieczeństwa pacjentów wyłącznie ze zbiorczą liczbą godzin przepracowanych w miesiącu, gdy tymczasem ryzyko związane ze zmęczeniem lekarza jest zjawiskiem o wiele bardziej skomplikowanym, bo zależy między innymi od długości nieprzerwanej pracy, liczby następujących po sobie dyżurów, długości odpoczynku pomiędzy dyżurami, intensywności pracy czy stanu, w jakim znajdują się pacjenci pod opieką lekarza.

Miesięczna liczba godzin nie jest samodzielnym, wystarczającym i naukowo miarodajnym wskaźnikiem bezpieczeństwa.

Przykładowo wysokie ryzyko wynikające z ostrego przemęczenia i niedoboru snu może wystąpić po kilku następujących po sobie dyżurach, mimo nieprzekroczenia nawet wymiaru czasu pracy dla jednego etatu (około 160 godzin). (…)