Ministerstwo zdrowia w dniu 24 lipca 2026 roku opublikowało projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw. Jednym z zasadniczych elementów zmian jest ograniczenie maksymalnego wymiaru czasu pracowników medycznych do „równowartości dwukrotności pełnego wymiaru czasu pracy”.
Do projektu ustawy autorstwa ministerstwa rząd wprowadził zmiany. Jakie? Bieżące i szczegółowe informacje w tym zakresie przedstawiamy w dziale pt. Zasady zatrudniania pielęgniarek.
Natomiast w ostatnim artykule w tym dziale pt. Pielęgniarka w szpitalu z wymogiem co najmniej 84 godzin pracy, opisaliśmy uwarunkowania dotyczące minimalnego wymiaru czasu pielęgniarki lub położnej wykonującej zawód w w podmiotach leczniczych z zawartą umową o świadczenia zdrowotne z zakresu leczenia szpitalnego lub ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Zapraszamy do lektury.
Od obostrzenia, w zakresie wymogu wymiaru czasu pracy w wymiarze co najmniej 84 godziny będą wyjątki i temu zagadnieniu poświęcimy poniższy tekst. Otóż w projekcie ustawy, który przyjął rząd zapisano poniższe regulacje (od wczoraj tj. 7 października sejm rozpoczął prace nad tą ustawą):
„Przepisu ust. 6 [narzucającego wymóg 84 godzin] nie stosuje się do świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, w przypadku gdy wymiar czasu zatrudnienia osoby, o której mowa w ust. 6, niższy niż tam określony wynika z harmonogramu do umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o którym mowa w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 137 ust. 2. 8.
Przepisu ust. 6 nie stosuje się do osoby wykonującej zawód lekarza, pielęgniarki, położnej, fizjoterapeuty lub ratownika medycznego zatrudnionej u jednego świadczeniodawcy, o którym mowa w ust. 6, pod warunkiem złożenia przez tę osobę przed zatrudnieniem oświadczenia, że nie jest zatrudniona u innego świadczeniodawcy, o którym mowa w ust. 6.”
Pierwsze odstępstwo od omawianego obostrzenia jest dopuszczalne w przypadku, kiedy pielęgniarka wykonuje zawód u jednego świadczeniodawcy wykonującego „świadczenia zdrowotne z zakresu leczenia szpitalnego lub ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, realizowane w zakładzie leczniczym świadczeniodawcy”. Odstępstwo od wymogu co najmniej 84 godzin jest obwarowane złożeniem oświadczenia przez pielęgniarkę lub położną, że nie jest zatrudniona u innego świadczeniodawcy wykonującego „świadczenia zdrowotne z zakresu leczenia szpitalnego lub ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, realizowane w zakładzie leczniczym świadczeniodawcy”.
Reasumując: pielęgniarka zatrudniona w szpitalu musi pracować co najmniej 84 godziny miesięcznie, natomiast od tej reguły jest wyjątek, kiedy dana pielęgniarka nie jest zatrudniona w innym podmiocie np. w szpitalu. Może pracować w mniejszym wymiarze ale musi złożyć stosowne oświadczenie. W praktyce będzie to wyglądać tak, że pielęgniarka np. pracuje 60 godzin w szpitalu, składa oświadczenie ale będzie mogła wykonywać zawód jeszcze np. w zakresie ratownictwa, w DPS. Nie będzie mogła pracować w innym szpitalu! Będzie mogła pracować w dwóch szpitalach, tylko w każdym z nich co najmniej w wymiarze 84 godzin. I w każdym z tych szpitali będzie musiała złożyć stosowne oświadczenie.
Drugie odstępstwo: pielęgniarka lub położna może wykonywać zawód w wymiarze niższym niż 84 godziny, w przypadku kiedy niższy wymiar wynika z harmonogramu stanowiącego załącznik do umowy w NFZ w zakresie świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Zatem pielęgniarka będzie mogła także pracować mniej w ASO, kiedy zostanie zgłoszona do NFZ w mniejszym wymiarze niż 84 godziny, co musi mieć swoje odzwierciedlenie w tzw. harmonogramie do NFZ.
Powyższa analiza dowodzi, że regulacje prawne zaproponowane w powyższym kontekście wprowadzają obostrzenia, które mają przeciwdziałać wykonywania zawodu przez pielęgniarki i położne w szpitalach w wymiarze niższym niż 84 godziny w miesiącu. To narzędzie do większego „związania” pielęgniarek z pracą w szpitalu.
Czy ministerstwo zdrowia oszacowało skutki wprowadzenia powyższych obostrzeń? Czy zna liczbę pielęgniarek i położnych pracujących w szpitalach poniżej 84 godzin? Czy wiadomo jakie to będzie miało znaczenie w zakresie liczebności kadry pielęgniarskiej, kiedy obecnie liczy się każda pielęgniarka, która może przyjść na jakąkolwiek liczbę dyżurów w szpitalu?
Co do oświadczeń… Ich składanie jest dyskusyjne w sytuacji kiedy NFZ będzie zbierał szczegółowe dane o pracy pielęgniarek w podmiotach leczniczych. O tym pisaliśmy w artykule pt. Pielęgniarki – NFZ zbierze dane o dniach oraz godzinach rozpoczęcia i zakończenia obecności w pracy.
Równie dobrze można wprowadzić wymóg pisania oświadczeń przez kierowców, że są właścicielami jednego samochodu. To, że nie widnieje w rejestrze pojazdów drugi pojazd przypisany do danego kierowcy… nie szkodzi. Niech piszą oświadczenia.
