Czy pielęgniarka może odmówić świadczenia medycznego w sytuacji, kiedy miałaby go udzielić agresywnemu pacjentowi, którego zachowanie naraża pielęgniarkę na utratę życia albo zdrowia?

Posiedzenie Komisji Zdrowia – podkomisji stałej do spraw zdrowia psychicznego w dniu 8 lipca 2025 r. rozpatrzenie informacji na temat przeciwdziałania nasilającym się w społeczeństwie postawom i zachowaniom agresywnym wobec pracowników ochrony zdrowia.

Naczelnik Wydziału ds. Legislacyjnych i Ustrojowych w Zespole Prawa Karnego Biura Rzecznika Praw Obywatelskich Piotr Zakrzewski:

(…) Druga rzecz jest taka. Proszę państwa, mamy art. 12 ustawy o zawodzie pielęgniarek i położnych, mamy art. 56 ustawy o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników medycznych i oczywiście art. 30 z ustawy o zawodach lekarza. I powstaje pytanie, czy lekarz może odmówić świadczenia medycznego w sytuacji, kiedy miałby go udzielić agresywnemu pacjentowi, którego zachowanie naraża tego lekarza na utratę życia albo zdrowia?

Bo na to pytanie w kontekście art. 26 § 5 Kodeksu karnego nie ma dobrej odpowiedzi. Nie ma dobrej odpowiedzi, bo te przepisy wprost nie zezwalają lekarzowi na odstąpienie od świadczeń medycznych.

Tu znowu jest pytanie do Ministerstwa Zdrowia i Ministerstwa Sprawiedliwości również, bo będzie to dotykać Kodeksu karnego i kolizji obowiązków, czy tego typu rozwiązania są planowane? W sytuacjach, kiedy to świadczenie medyczne będzie planowe, to wiadomo, że może odstąpić, bo nie ma zagrożenia życia i zdrowia. 

Sytuacjami trudnymi są te, w których z jednej strony mamy zagrożenie życia i zdrowia pacjenta, jednakowoż pacjenta agresywnego, a z drugiej strony ochronę własnego życia, co więcej życia innych pacjentów, bo to też przecież musimy wziąć pod uwagę, oraz życia innych członków personelu medycznego, co też musimy wziąć pod uwagę na drugiej szali. Żaden z przepisów ustaw okołomedycznych, że tak nazwę je zbiorczo, nie pozwala lekarzowi na odstąpienie od świadczenia medycznego. (…)

źródło: sejm.gov.pl