O zazdrości, upokorzeniu, pieniądzach i środowisku, które potrafi walczyć o godność pacjenta, a jednocześnie odbierać ją własnym koleżankom.
Szanowna Redakcjo,
przesyłam autorski felieton zatytułowany „Pielęgniarka pielęgniarce katem. Jak własnymi rękami niszczymy godność naszego zawodu” z propozycją publikacji na portalu pielęgniarki.info.pl.
Tekst porusza trudny, a moim zdaniem zbyt rzadko podejmowany temat wzajemnych relacji w środowisku pielęgniarskim. Dotyczy konfliktów związanych z wykształceniem, wynagrodzeniami, wieloetatowością, rywalizacją zawodową, mobbingiem oraz odpowiedzialnością za atmosferę pracy i bezpieczeństwo pacjentów.
Zależy mi na wywołaniu merytorycznej, choć niewątpliwie emocjonalnej dyskusji o problemach, których nie rozwiążą same podwyżki ani kolejne zmiany przepisów.
Będę wdzięczny za rozważenie publikacji tekstu.
Z wyrazami szacunku,
Dawid Czajka
15 listopada 2026 roku
W środowisku pielęgniarskim istnieje pewien paradoks, o którym niechętnie rozmawiamy. Przez wiele godzin potrafimy opiekować się cierpiącym człowiekiem, wykazywać cierpliwość wobec trudnego pacjenta, zrozumienie wobec zdenerwowanej rodziny i szacunek wobec innych członków zespołu terapeutycznego.
Tymczasem niekiedy wystarczy kilka minut w dyżurce, aby zabrakło nam tej samej empatii wobec własnej koleżanki.
Osoby, która pracuje w podobnych warunkach, doświadcza tego samego zmęczenia i ponosi porównywalną odpowiedzialność.
Nie chodzi o to, aby przedstawiać całe środowisko pielęgniarskie w negatywnym świetle. W naszych zespołach pracuje mnóstwo ludzi życzliwych, oddanych i gotowych do bezinteresownej pomocy. Niejeden trudny dyżur udało się przetrwać wyłącznie dzięki wzajemnemu wsparciu.
Nie zmienia to jednak faktu, że obok solidarności istnieją również zawiść, rywalizacja, plotki i zachowania, które trudno pogodzić z wartościami naszego zawodu. Bywa, że człowiek znosi ogromne obciążenie psychiczne związane z opieką nad chorymi, a najbardziej dotkliwe upokorzenie spotyka go nie ze strony pacjenta czy przełożonego, lecz od osoby noszącej taki sam mundur.
Od lat domagamy się większego szacunku dla pielęgniarstwa. Słusznie walczymy o odpowiednie wynagrodzenia, uznanie kompetencji i poprawę warunków pracy. Warto jednak zadać sobie pytanie, czy sami zawsze okazujemy sobie szacunek, którego tak zdecydowanie oczekujemy od innych.
Od wyśmiewania studiów pomostowych do pogardy wobec osób bez magistra
Warto przypomnieć dyskusje towarzyszące rozwojowi kształcenia akademickiego pielęgniarek. Absolwentki i absolwenci liceów medycznych oraz medycznych szkół zawodowych podejmowali studia pomostowe, często godząc naukę z pracą zmianową i obowiązkami rodzinnymi. Dla wielu osób oznaczało to ogromny wysiłek, wyrzeczenia i rezygnację z wolnego czasu. Nie zawsze spotykali się jednak z uznaniem koleżanek i kolegów.
Zdarzało się słyszeć ironiczne komentarze w rodzaju: „Po co ci te studia? Będziesz magistrem od zmieniania pieluch?” albo „Myślisz, że po studiach przestaniesz myć pacjentów?”. Wypowiedzi te nie tylko podważały sens zdobywania wykształcenia, ale również zdradzały niepokojący stosunek do podstawowych czynności pielęgnacyjnych. Przecież zapewnienie higieny, komfortu i godności choremu nie jest zajęciem uwłaczającym wykształconemu człowiekowi.
Jest integralną częścią opieki pielęgniarskiej, niezależnie od posiadanego tytułu.
Minęły lata. Zmienił się system kształcenia, pojawiły się nowe możliwości rozwoju zawodowego, a przepisy dotyczące wynagrodzeń zaczęły różnicować sytuację pracowników między innymi według kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku. Wraz z tym pojawił się kolejny konflikt, tym razem dotyczący różnic płacowych.
Dzisiaj pielęgniarka z trzydziestoletnim doświadczeniem, która nie posiada tytułu magistra, może usłyszeć od koleżanki z wyższym wykształceniem: „Trzeba było się uczyć”. Trudno o bardziej gorzką ironię.
Kiedyś wyśmiewano tych, którzy podejmowali studia, a obecnie niektórzy absolwenci uczelni wyższych okazują wyższość osobom, które wybrały inną drogę zawodową.
Nie zamierzam kwestionować znaczenia wykształcenia akademickiego. Przeciwnie, uważam je za jeden z fundamentów rozwoju współczesnego pielęgniarstwa. Sam zdobywałem kolejne kwalifikacje i wiem, ile wysiłku wymaga nauka połączona z pracą zawodową.
Nie potrafię jednak zaakceptować sytuacji, w której dyplom staje się narzędziem poniżania drugiego człowieka.
Warto również uczciwie przyznać, że problem wynagrodzeń jest bardziej skomplikowany niż proste przeciwstawienie magistra i absolwentki liceum medycznego. Znaczenie mają wymagania stanowiska, kwalifikacje, zakres odpowiedzialności oraz obowiązujące regulacje. Jednocześnie na wielu oddziałach osoby o różnym wykształceniu wykonują podobne czynności, opiekują się tymi samymi pacjentami i ponoszą ogromną odpowiedzialność. Trudno się dziwić, że rodzi to poczucie niesprawiedliwości.
Można dyskutować o zasadności obecnych rozwiązań płacowych, domagać się zmian i przedstawiać argumenty za większym docenianiem doświadczenia klinicznego. Nie trzeba przy tym odbierać wartości osobom, które ukończyły studia. Tak samo obrona znaczenia wyższego wykształcenia nie wymaga lekceważenia pielęgniarek z wieloletnią praktyką zawodową.
Dyplom potwierdza określone kwalifikacje. Nie jest świadectwem wyższości moralnej.
Doświadczenie zawodowe jest bezcenne, ale również nie zwalnia z obowiązku aktualizowania wiedzy. Jeżeli nie potrafimy pogodzić tych dwóch wartości, sami tworzymy podziały, które później osłabiają naszą pozycję podczas rozmów o przyszłości zawodu. (…)
Część druga felietonu pt. Drugi etat, cudze pieniądze i granice odpowiedzialności, w dniu jutrzejszym tj. 17 listopada o godz. 8.00
Dawid Czajka
mgr pielęgniarstwa
specjalista w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki
specjalista w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego
ratownik medyczny














