Jakie działania podejmie MZ w związku z pogłębiającym się przeciążeniem pielęgniarek spowodowanym zwalnianiem opiekunów medycznych?

ASG.050.242.2026.EK

Warszawa, 09 listopada 2026

Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację nr 20399, która została złożona przez Panią Joannę Wichę, Posła na Sejm RP, w sprawie zwolnień opiekunów medycznych w szpitalach oraz zabezpieczenia odpowiedniej opieki nad pacjentami, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.

Czy Ministerstwo Zdrowia na bieżąco monitoruje ogólnopolską skalę zwolnień i redukcji etatów opiekunów medycznych w placówkach ochrony zdrowia?

Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi analiz związanych ze zmianami zatrudnienia opiekunów medycznych w podmiotach leczniczych.

Jakie konkretne działania zamierza podjąć resort, aby uchronić pielęgniarki przed skrajnym przeciążeniem pracą w szpitalach, które rezygnują z zatrudniania opiekunów medycznych?

Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2026 r., poz. 156, ze zm.) za zarządzanie podmiotem leczniczym niebędącym przedsiębiorcą odpowiada jego kierownik. Obejmuje to właściwą organizację pracy i zapewnienie kadr niezbędnych do bezpiecznego udzielania świadczeń zdrowotnych.

Zgodnie z § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 870, ze zm.) świadczeniodawca ma obowiązek zapewnić całodobową opiekę lekarską oraz pielęgniarską lub położnych. Liczbę i kwalifikacje personelu ustala, uwzględniając specyfikę i intensywność pracy poszczególnych komórek organizacyjnych, liczbę i wykorzystanie łóżek oraz warunki lokalowe.

Podmioty lecznicze mogą również zatrudniać opiekunów medycznych, ratowników medycznych i innych pracowników wspierających do wykonywania czynności zgodnych z ich kwalifikacjami zawodowymi.

Kierownik podmiotu leczniczego ustala strukturę zatrudnienia i organizację pracy personelu, uwzględniając rzeczywiste potrzeby oddziałów, bezpieczeństwo pacjentów oraz konieczność zapobiegania nadmiernemu obciążeniu pracowników.

W jaki sposób system ochrony zdrowia planuje zagospodarować potencjał 9000 osób, które zostaną objęte szkoleniami w ramach realizowanego programu Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego?

Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP) realizuje projekt pn. „Rozwój kompetencji zawodowych i kwalifikacji opiekunów medycznych, odpowiadających na potrzeby epidemiologiczno-demograficzne kraju”, w ramach którego prowadzone są kursy

kwalifikacyjne w zakresie kwalifikacji MED.14 „Świadczenieusług medyczno-pielęgnacyjnych i opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej”. Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027. Kurs służy uzupełnieniu wiedzy i umiejętności opiekunów medycznych w zakresie ww. kwalifikacji MED.14.

Należy bowiem wyjaśnić, że od 1 września 2021 r. kształcenie w zawodzie opiekuna medycznego zostało wydłużone o pół roku i rozszerzone o wybrane kompetencje medyczne, takie jak m.in. pobieranie materiału biologicznego do badań laboratoryjnych mikrobiologicznych, czy przygotowanie i podawanie produktów leczniczych pacjentowi na zlecenie lekarza, pielęgniarki lub położne różnymi drogami (przez układ pokarmowy lub na skórę, przez układ oddechowy, za pomocą ampułko strzykawek lub strzykawki automatycznej). Opiekunowie medyczni, którzy uzyskali kwalifikacje zawodowe w ramach kształcenia prowadzonego przed 1 września 2021 r., mogą w ramach ww. kursów uzupełnić swoje kompetencje w tym zakresie.

Ponadto podkreślenia wymaga, że opiekun medyczny wykonuje czynności zawodowe nie tylko w podmiotach leczniczych, ale również w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej oraz w środowisku domowym.

Biorąc pod uwagę rosnące braki kadrowe oraz bezpieczeństwo pacjentów, czy Ministerstwo Zdrowia rozważa uwzględnienie postulatu dotyczącego wpisania minimalnej liczby etatów opiekunów medycznych w przeliczeniu na przykład na jedno łóżko szpitalne?

Aktualnie Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi prac dotyczących określenia minimalnej liczby etatów opiekunów medycznych w oddziałach szpitalnych. Na etapie koncepcyjnym są czynności związane z możliwością szerszego wykorzystania potencjału opiekunów medycznych w systemie ochrony zdrowia, między innymi w ramach opieki długoterminowej.

Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu

źródło: sejm.gov.pl