Dlaczego zatem izba pielęgniarek wciska pielęgniarkom „nowe kompetencje”?
Poniżej przedstawiamy wyciąg z opracowania dokonanego przez zespół ministerialny w zakresie przeglądu „uprawnień grupy zawodowej pielęgniarek”. To ciekawy dokument, bowiem wskazuje na „stopień wykorzystania” już obecnie nadanych pielęgniarkom uprawnień/kompetencji.
Warto po lekturze poniższego materiału zadać sobie pytanie: po co rozszerzać uprawnienia pielęgniarkom, skoro nie są zainteresowane korzy staniem z już nadanych? Czy to nie świadczy o przeroście formy nad treścią w zakresie radosnego podejścia do kwestii kompetencji pielęgniarek? Przecież wiadomo, że wszystkie pielęgniarki na danym oddziale szpitalnym wykonują te same zadania w ramach tych samych kompetencji. Tego nie da się zmienić z dnia na dzień poprzez wydanie aktu prawnego. Miną dekady, zanim to się zmieni i będzie miało rzeczywiste odbicie w realiach wykonywania zawodu pielęgniarki.
1. Wykonywanie badania fizykalnego
Podstawa prawna:
Art. 6 pkt 5 Ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej – Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 lutego 2017 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego.
Osoba posiadająca uprawnienia i w jakich sytuacjach je nabywa:
– pielęgniarka z kursem specjalistycznym lub specjalizacją w dziedzinie pielęgniarstwa uzyskanym po 2001 r., lub – licencjat pielęgniarstwa, uzyskany w ramach standardu kształcenia obowiązującego od roku akademickiego 2012/2013, lub – po kursie z zakresu badania fizykalnego Advanced Physical Assessment Obszar wykorzystania (szpital, opieka ambulatoryjna)
Nieokreślone w przepisach zakresy świadczeń – rekomendowane:
– POZ,
– AOS,
– opieka długoterminowa,
– opieka paliatywna.
Stopień wykorzystania uprawnienia: Uprawnienie wykorzystywane w niewielkim zakresie.
2. Samodzielna ordynacja i wypisywanie recept na leki, samodzielna ordynacja określonych wyrobów medycznych i wystawianie zlecenia albo recepty oraz – wypisywanie recept na leki oraz zleceń na wyroby medyczne – w ramach kontynuacji zleceń lekarskich
Podstawa prawna:
art. 15a ust. 1 Ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej – załącznik nr 1 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 stycznia 2018 r. w sprawie wykazu substancji czynnych zawartych w lekach, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych ordynowanych przez pielęgniarki i położne oraz wykazu badań diagnostycznych, na które mają prawo wystawić skierowania pielęgniarki i położne (Dz.U. z 2025 r. poz. 1054).
Osoba posiadająca uprawnienia i w jakich sytuacjach je nabywa:
– mgr pielęgniarstwa, który ukończył kształcenie na podstawie standardu kształcenia obowiązującego przed rokiem akademickim 2017/2018, lub – pielęgniarka specjalistka, jeżeli ukończyli kurs specjalistyczny „Ordynowanie leków i wypisywanie recept” – część I, lub – mgr pielęgniarstwa, który ukończył kształcenie na podstawie standardu kształcenia obowiązującego od roku akademickiego 2017/2018
Nieokreślone w przepisach zakresy świadczeń – rekomendowane:
– POZ,
– AOS,
– opieka długoterminowa,
– opieka paliatywna.
Stopień wykorzystania uprawnienia: Uprawnienie wykorzystywane w niewielkim zakresie.
3. Wystawianie skierowań na określone badania diagnostyczne
Podstawa prawna:
Art. 15a ust. 6 – załącznik nr 4 do Roz porządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 stycznia 2018 r. w sprawie wykazu substancji czynnych zawartych w lekach, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych ordynowanych przez pielęgniarki i położne oraz wykazu badań diagnostycznych, na które mają prawo wystawić skierowania pielęgniarki i położne.
Osoba posiadająca uprawnienia i w jakich sytuacjach je nabywa:
– licencjat pielęgniarstwa lub – pielęgniarka specjalista
Nieokreślone w przepisach zakresy świadczeń – rekomendowane:
– POZ,
– AOS,
– opieka długoterminowa,
– opieka paliatywna.
Stopień wykorzystania uprawnienia: Uprawnienie wykorzystywane w niewielkim zakresie.
