Zobacz wykaz siedmiu kompetencji nadanych pielęgniarkom a których wykorzystaniem nie są zainteresowane.
Izba pielęgniarek i ministerstwo zdrowia naciska na rozszerzenie obecnych kompetencji pielęgniarek. Motywacją tych działań jest pozbawienie pielęgniarek z grupy 6 i 5 do składania pozwów sądowych o nierówne traktowanie w zatrudnieniu. Z tym się nie kryje pani Łodzińska (izba) oraz pani Kęcka (ministerstwo). Uwarunkowania i prawdopodobne skutki powyższych działań zarysowaliśmy w felietonie redakcyjnym pielegniarki.info.pl pt. Izba pielęgniarek poprzez radosną legislację doprowadzi do likwidacji drugiej grupy w siatce płac. A może i piątej.
Oczywiście w dyskusjach na konferencjach czy na poziomie akademickim podnoszony jest argument, że powyższe działania są wypadkową dążenia do podniesienia prestiżu zawodu pielęgniarki. Jakie są owoce działalności ministerialnego zespołu ds. kompetencji pielęgniarek przedstawiamy w licznych artykułach redakcyjnych. Do lektury dwóch ostatnich zapraszamy szczególnie:
– Tylko ta pielęgniarka będzie miała uprawnienia do monitorowania zapisu EKG.
– Pielęgniarka oceni położenia cewnika w pęcherzu moczowym w badaniu USG.
Powyższe felietony wywołały setki komentarzy użytkowników Ogólnopolskiego Portalu Pielęgniarek i Położnych. Zdecydowanie negatywnie oceniających dokonania ministerialnego zespołu w zakresie nowych kompetencji pielęgniarek. Pielęgniarki kapitalnie wyczuły, że dzielenie pielęgniarek na grupy w odniesieniu na posiadane kompetencje według zaszeregowania w siatce płac jest sztuczne i nie mające odbicia w realiach praktyki zawodowej pielęgniarek.
Poniżej przedstawiamy wyciąg z opracowania dokonanego przez zespół ministerialny w zakresie przeglądu „uprawnień grupy zawodowej pielęgniarek”. To ciekawy dokument bowiem wskazuje na „stopień wykorzystania” już obecnie nadanych pielęgniarkom uprawnień/kompetencji.
Warto po lekturze poniższego materiału zadać sobie pytanie: po co rozszerzać uprawnienia pielęgniarkom skoro nie są zainteresowane korzystania z już nadanych? Czy to nie świadczy o przeroście formy nad treścią w zakresie radosnego podejścia do kwestii kompetencji pielęgniarek. Przecież wiadomo, że wszystkie pielęgniarki na danym oddziale szpitalnym wykonują te same zadania w ramach tych samych kompetencji. Tego nie da się zmienić z dnia na dzień poprzez wydanie aktu prawnego. Miną dekady za nim to się zmieni i będzie miało rzeczywiste odbicie w realiach wykonywania zawodu pielęgniarki.
Rodzaj uprawnienia/kompetencja
1. Wykonywanie badania fizykalnego
Podstawa prawna:
Art. 6 pkt 5 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej – rozporządzenia Ministra
Zdrowia z dnia 28 lutego 2017 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego
Osoba posiadająca uprawnienia i w jakich sytuacjach je nabywa:
– pielęgniarka z kursem specjalistycznym lub specjalizacją w dziedzinie pielęgniarstwa uzyskanym po 2001 r., lub
– licencjat pielęgniarstwa, uzyskany w ramach standardu kształcenia obowiązującego od roku akademickiego 2012/2013, lub
– po kursie z zakresu badania fizykalnego Advanced Physical Assessment
Obszar wykorzystania (szpital, opieka ambulatoryjna)
Nieokreślone w przepisach zakresy świadczeń – Rekomendowane:
– POZ,
– AOS,
– opieka długoterminowa,
– opieka paliatywna
Stopień wykorzystania uprawnienia:
Uprawnienie wykorzystywane w niewielkim zakresie.
Rodzaj uprawnienia/kompetencja
2. Samodzielna ordynacja i wypisywanie recept na leki, samodzielna ordynacja określonych wyrobów medycznych i wystawianie zlecenia albo recepty oraz
– Wypisywanie recept na leki oraz zleceń na wyroby medyczne – w ramach kontynuacji zleceń lekarskich oraz
Podstawa prawna:
art. 15a ust. 1 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej – załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 stycznia
2018 r. w sprawie wykazu substancji czynnych zawartych w lekach, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i
wyrobów medycznych ordynowanych przez pielęgniarki i położne oraz wykazu badań diagnostycznych, na które mają prawo wystawić skierowania
pielęgniarki i położne (Dz. U. z 2025 r. poz. 1054).
Osoba posiadająca uprawnienia i w jakich sytuacjach je nabywa:
– mgr pielęgniarstwa, który ukończył kształcenie na podstawie standardu kształcenia obowiązującego przed rokiem akademickim 2017/2018, lub
– pielęgniarka specjalistka, jeżeli ukończyli kurs specjalistyczny „Ordynowanie leków i wypisywanie recept” –
część I, lub
– mgr pielęgniarstwa, który ukończył kształcenie na podstawie standardu kształcenia obowiązującego od roku akademickiego 2017/2018
Nieokreślone w przepisach zakresy świadczeń – Rekomendowane:
– POZ,
– AOS,
– opieka długoterminowa,
– opieka paliatywna;
Stopień wykorzystania uprawnienia:
Uprawnienie wykorzystywane w niewielkim zakresie.
Rodzaj uprawnienia/kompetencja
3. Wystawianie skierowań na określone badania diagnostyczne.
Podstawa prawna:
Art. 15a ust. 6 – załącznik nr 4 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 stycznia 2018 r. w sprawie wykazu substancji
czynnych zawartych w lekach, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych ordynowanych
przez pielęgniarki i położne oraz wykazu badań diagnostycznych, na które mają prawo wystawić skierowania pielęgniarki i
położne.
Osoba posiadająca uprawnienia i w jakich sytuacjach je nabywa:
– licencjat pielęgniarstwa lub
– pielęgniarka specjalista
Nieokreślone w przepisach zakresy świadczeń – Rekomendowane:
– POZ,
– AOS,
– opieka długoterminowa,
– opieka paliatywna;
Stopień wykorzystania uprawnienia:
Uprawnienie wykorzystywane w niewielkim zakresie.
Rodzaj uprawnienia/kompetencja
4. Wykonywanie standardowego, spoczynkowego badania elektrokardiograficznego i rozpoznanie cech elektrokardiograficznych stanów
chorobowych w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego.
Podstawa prawna:
Art. 6 pkt 5 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej – rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 lutego 2017 r.
w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego.
Osoba posiadająca uprawnienia i w jakich sytuacjach je nabywa:
– pielęgniarka po kursie specjalistycznym w tym zakresie
– mamy tą umiejętność w obecnym standardzie kształcenia na I stopniu- konieczna zmiana rozporządzenia i uwzględnienie tego.
Nieokreślone w przepisach zakresy świadczeń – Rekomendowane:
– leczenie szpitalne,
– POZ,
– AOS,
– opieka długoterminowa,
– opieka paliatywna
Stopień wykorzystania uprawnienia:
Uprawnienie wykorzystywane w niewielkim zakresie.
Rodzaj uprawnienia/kompetencja
5. Ocena i monitorowanie poziomu znieczulenia pacjenta oraz poziomu zwiotczenia w trakcie znieczulenia ogólnego.
Podstawa prawna:
Art. 6 pkt 5 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej – rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 lutego 2017 r.
w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego.
Osoba posiadająca uprawnienia i w jakich sytuacjach je nabywa:
Pielęgniarka z kursem kwalifikacyjnym w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki lub specjalista w dziedzinie
pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki.
Nieokreślone w przepisach zakresy świadczeń – Rekomendowane:
– leczenie szpitalne
Stopień wykorzystania uprawnienia:
Uprawnienie wykorzystywane w niewielkim zakresie.
Rodzaj uprawnienia/kompetencja
6. Doraźna modyfikacja dawki leczniczej produktu leczniczego przeciwbólowego i produktów leczniczych stosowanych w celu łagodzenia bólu u osób objętych opieką paliatywną.
Podstawa prawna:
Art. 6 pkt 5 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej – rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 lutego 2017 r.
w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego.
Osoba posiadająca uprawnienia i w jakich sytuacjach je nabywa:
Pielęgniarka po kursie specjalistycznym lub kurs kwalifikacyjny lub posiada tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa, jeżeli program kursu lub specjalizacji obejmowały treści kształcenia z tego zakresu.
Nieokreślone w przepisach zakresy świadczeń – Rekomendowane:
– opieka paliatywna.
Stopień wykorzystania uprawnienia:
Uprawnienie wykorzystywane w niewielkim zakresie.
Rodzaj uprawnienia/kompetencja
7. Porada pielęgniarska w AOS:
– porada pielęgniarska w zakresie chirurgii ogólnej
– porada pielęgniarska w zakresie diabetologii
– porada pielęgniarska w zakresie kardiologii
Podstawa prawna:
Załącznik nr 1a do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 357, z późn. zm.)
Osoba posiadająca uprawnienia i w jakich sytuacjach je nabywa:
– magister pielęgniarstwa lub specjalista w dziedzinie pielęgniarstwa i z ukończonym kursem specjalistyczny w zakresie ordynowania leków i wypisywania recept dla pielęgniarek i położnych lub – magister pielęgniarstwa lub specjalista w dziedzinie pielęgniarstwa, który w ramach
kształcenia zawodowego lub w ramach szkolenia specjalizacyjnego nabył wiedzę objętą kursem, o którym mowa w pkt 1.
Stopień wykorzystania uprawnienia:
Uprawnienie wykorzystywane w niewielkim zakresie.
