Rzecznik w sprawie odbierania przez izbę pielęgniarek oryginału druku Prawa Wykonywania Zawodu.

Z redakcyjnej poczty Ogólnopolskiego Portalu Pielęgniarek i Położnych. 

BIURO RZECZNIKA PRAW OBYWATELSKICH

Zespół Prawa Konstytucyjnego,
Międzynarodowego i Europejskiego
VII.561.20.2026.WW

Pan
Mariusz Mielcarek
e-mail:
[email protected]

Szanowny Panie,

odpowiadając na Pana wniosek z dnia 25 lutego 2026 r. przesłany do Rzecznika Praw Obywatelskich, działając z upoważnienia Rzecznika, na podstawie ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (tekst jednolity, Dz. U. z 2024 r. Poz. 1264 z późn. zm., dalej jako: ustawa o RPO), uprzejmie wskazuję, co następuje.

Do Rzecznika Praw Obywatelskich w ostatnim czasie trafiło wiele zbieżnych z Pana wnioskiem skarg pielęgniarek i położnych dotyczących problemu konieczności złożenia we właściwej okręgowej izbie pielęgniarek i położnych oryginału dokumentu Prawa wykonywania zawodu (dalej jako: PWZ) w celu uzyskania zwolnienia z opłacania składek członkowskich. Równocześnie do Rzecznika wpłynęły także wnioski, w których zaskarżany był aktualny wymiar i sposób ustalania składek członkowskich w samorządzie zawodowym pielęgniarek i położnych.

Po przeanalizowaniu każdego ze zgłoszeń oraz odpowiednich aktów normatywnych, w tym regulacji wewnętrznych samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych, Rzecznik Praw Obywatelskich, korzystając z uprawnień przewidzianych w ustawie o RPO, postanowił w dniu 12 marca 2026 r. wystosować wystąpienie generalne do Prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych. Jego kopię załączam do niniejszego pisma (Zał. 1).

W swoim wystąpieniu Rzecznik przedstawił Prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych problematykę wpływających do Biura RPO skarg oraz zaprezentował swoje stanowisko w sprawie, opierając się na analizie obowiązujących regulacji prawnych, w tym dotyczących także innych zawodów zaufania publicznego. Rzecznik Praw Obywatelskich poprosił ponadto organ o zajęcie stanowiska w sprawie opisanego we

wnioskach do RPO problemu konieczności złożenia we właściwej okręgowej izbie pielęgniarek i położnych oryginału PWZ oraz nowego wymiaru składek – wraz ze wskazaniem przyczyn wprowadzenia zmian w regulacjach wewnętrznych samorządu pielęgniarek i położnych, które kwestionowane były przez skarżących.

Dnia 10 kwietnia 2026 r. do Rzecznika Praw Obywatelskich trafiła odpowiedź Prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych (Zał. 2). W swoim piśmie organ ten ustosunkował się do zarysowanych przez RPO problemów i wskazał uzasadnienie dla wprowadzonych zmian w odpowiednich aktach prawnych samorządu zawodowego.

Co kluczowe z perspektywy problemu konieczności złożenia we właściwej okręgowej izbie pielęgniarek i położnych oryginału PWZ w celu uzyskania zwolnienia z opłacania składek członkowskich w sytuacji zaprzestania wykonywania zawodu, Prezes NRPiP wskazała, że w związku z efektywnym połączeniem Centralnego Rejestru Pielęgniarek i Położnych z Centralnym Wykazem Pracowników Medycznych udało się w znacznym stopniu wyeliminować ryzyko niezgodności pomiędzy stanem rejestrowym a informacją funkcjonującą w systemach teleinformatycznych, które to ryzyko miało między innymi przemawiać za koniecznością składania przez zaprzestające wykonywania zawodu pielęgniarki i położne oryginału PWZ we właściwej okręgowej izbie pielęgniarek i położnych. Organ w związku z powyższym wskazał, że „Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych dostrzega potrzebę ponownej oceny obowiązujących rozwiązań w zakresie deponowania dokumentu prawa wykonywania zawodu”. (…) 

Kończąc, pragnę podziękować za okazane Rzecznikowi Praw Obywatelskich zaufanie, jednocześnie wyrażając nadzieję, że powyższe wyjaśnienia okażą się dla Pana pomocne.

Załączniki:

1. Wystąpienie RPO do Prezes NRPiP z 12.03.2026 r.
2. Odpowiedź Prezes NRPiP na wystąpienie RPO z 10.04.2026 r.
Z poważaniem
Anna Tomkiewicz
Naczelnik Wydziału
/-wydano i podpisano elektronicznie/