Pielęgniarka systemu / ratunkowa. Do stosowania przymusu bezpośredniego uprawniony był dotychczas tylko lekarz oraz w szczególnych przypadkach pielęgniarka szpitala psychiatrycznego lub DPS. Teraz pielęgniarka np. zespołu P, kierująca akcją prowadzenia medycznych czynności ratunkowych będzie posiadała ustawowe uprawnienia do zastosowania przymusu bezpośredniego.

Pielęgniarka systemu / ratunkowa.

W projekcie nowelizacji ustawy o ochronie zdrowia psychicznego określono, że:

  • pod pojęciem przymusu bezpośredniego należy  rozumieć:
    a) przytrzymanie – doraźne, krótkotrwałe unieruchomienie osoby z użyciem siły fizycznej,
    b) przymusowe zastosowanie leków – doraźne lub przewidziane w planie postępowania leczniczego wprowadzenie leków do organizmu osoby - bez jej zgody,
    c) unieruchomienie – obezwładnienie osoby z użyciem pasów, uchwytów, prześcieradeł, kaftana bezpieczeństwa lub innych urządzeń technicznych,
    d) izolację – umieszczenie osoby, pojedynczo, w zamkniętym i
    odpowiednio przystosowanym pomieszczeniu.

Wobec kogo i kto możne zastosować przymus bezpośredni? W projekcie ustawy uregulowano tą kwestię następująco:

Art. 18. 1. Przymus bezpośredni wobec osób z zaburzeniami psychicznymi, przy wykonywaniu czynności przewidzianych w niniejszej ustawie, można stosować tylko wtedy, gdy przepis niniejszej ustawy do tego upoważnia albo osoby te:
1) dopuszczają się zamachu przeciwko:
a) życiu lub zdrowiu własnemu lub innej osoby, lub
b) bezpieczeństwu powszechnemu, lub
2) w sposób gwałtowny niszczą lub uszkadzają przedmioty znajdujące się w ich otoczeniu, lub
3) poważnie zakłócają lub uniemożliwiają funkcjonowanie zakładu psychiatrycznej opieki zdrowotnej lub jednostki organizacyjnej pomocy społecznej.
2. O zastosowaniu przymusu bezpośredniego decyduje lekarz, który określa rodzaj zastosowanego środka przymusu oraz osobiście nadzoruje jego wykonanie. W szpitalach psychiatrycznych, jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej oraz w trakcie wykonywania czynności, o których mowa w art. 21 ust. 3 oraz art. 46a ust. 3, jeżeli nie jest możliwe uzyskanie natychmiastowej decyzji lekarza, o zastosowaniu przymusu bezpośredniego decyduje i nadzoruje osobiście jego wykonanie pielęgniarka, która jest obowiązana niezwłocznie zawiadomić o tym lekarza. Każdy przypadek zastosowania przymusu bezpośredniego i uprzedzenia o możliwości jego zastosowania odnotowuje się w dokumentacji medycznej.
3. W jednostce organizacyjnej pomocy społecznej, która nie zatrudnia lekarza, informację, o której mowa w ust. 2, pielęgniarka przekazuje kierownikowi jednostki.
4. W szpitalu psychiatrycznym lekarz, o którym mowa w ust. 2, niezwłocznie zatwierdza zastosowanie przymusu bezpośredniego zleconego przez pielęgniarkę lub nakazuje zaprzestanie jego stosowania. Jeżeli nie jest możliwe uzyskanie natychmiastowej decyzji osoby, o której mowa w ust. 2, o zastosowaniu przymusu bezpośredniego wobec osoby, o której mowa w ust. 1 oraz w trakcie wykonywania czynności, o których mowa w art. 21 ust. 3 oraz art. 46a ust. 3, której pomocy udziela zespół ratownictwa medycznego, decyduje i nadzoruje osobiście kierujący akcją prowadzenia medycznych czynności ratunkowych, który jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić o tym dyspozytora medycznego. Każdy przypadek zastosowania przymusu bezpośredniego i uprzedzenia o możliwości jego zastosowania odnotowuje się w dokumentacji medycznej.
6. Zastosowanie przymusu bezpośredniego wobec osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, polega na przytrzymywaniu, przymusowym podaniu leków, unieruchomieniu lub izolacji, a wobec osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 3 - na przytrzymaniu lub przymusowym podaniu leku.
7. W sytuacji, o której mowa w ust. 5, zastosowanie przymusu bezpośredniego polega na przytrzymaniu lub unieruchomieniu. Przymus bezpośredni stosuje się nie dłużej, niż przez czas niezbędny do uzyskania pomocy lekarskiej, a w przypadku gdy jej uzyskanie jest utrudnione, na czas niezbędny do przewiezienia osoby do zakładu psychiatrycznej opieki zdrowotnej lub szpitala wskazanego przez dyspozytora medycznego. Przewiezienie osoby z zastosowaniem przymusu bezpośredniego następuje w obecności zespołu ratownictwa medycznego.
8. Przed zastosowaniem przymusu bezpośredniego uprzedza się o tym osobę, wobec której środek ten ma być podjęty. Przy wyborze środka przymusu należy wybierać środek możliwie dla tej osoby najmniej uciążliwy, a przy stosowaniu przymusu należy zachować szczególną ostrożność i dbałość o dobro tej osoby.
9. W przypadkach określonych w ust. 1 jednostki systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne, Policja oraz straż pożarna są obowiązane do udzielania lekarzowi, pielęgniarce lub kierującemu akcją prowadzenia medycznych czynności ratunkowych pomocy na jego żądanie.
10. Zasadność zastosowania przymusu bezpośredniego:
1) przez lekarza zakładu opieki zdrowotnej, w tym lekarza, który zatwierdził stosowanie środka przymusu bezpośredniego zleconego przez inną osobę - ocenia, w terminie 3 dni, kierownik tego zakładu, jeżeli jest lekarzem lub lekarz przez niego upoważniony,
2) przez innego lekarza, pielęgniarkę jednostki organizacyjnej pomocy społecznej lub kierującego akcją prowadzenia medycznych czynności ratunkowych – ocenia, w terminie 3 dni, upoważniony przez marszałka województwa lekarz specjalista w dziedzinie psychiatrii.
11. Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości oraz ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, sposób stosowania i dokumentowania przymusu bezpośredniego oraz dokonywania oceny zasadności jego zastosowania, uwzględniając potrzebę ochrony praw i godności osoby, wobec której stosowany jest przymus bezpośredni.

Mariusz Mielcarek

Zobacz także:

Pielęgniarka systemu zgodnie z projektowanymi zmianami w ustawie o Państwowym Ratownictwie Medycznym, pełniąca funkcję kierownika zespołu podstawowego będzie miała kompetencje do wystawienia "dokumentów stanowiących podstawę do stwierdzenia zgonu". 9 KOMENTARZY.

Praktyka zawodowa pielęgniarek i położnych. MZ zamierza opracować "kryteria i sposób stwierdzenia nieodwracalnego zatrzymania krążenia".

BEZPŁATNE SZKOLENIA. W przyszłym roku 3,5 tys. pielęgniarek będzie mogło odbyć kursy kwalifikacyjne w dziedzinie pielęgniarstwa ratunkowego. Ponadto zorganizowane zostaną kursy doskonalące dla dyspozytorów medycznych, których zdecydowaną większość stanowią pielęgniarki. 1 KOMENTARZ.

 

Pielęgniarka systemu - zobacz jednolity dla całego kraju wzór "karty zlecenia wyjazdu zespołu ratownictwa medycznego" oraz "kartę medycznych czynności ratunkowych", którą zamierza wprowadzić NFZ od 2010 roku.

 

Pielęgniarka systemu zgodnie z projektowanymi zmianami w ustawie o Państwowym Ratownictwie Medycznym, pełniąca funkcję kierownika zespołu podstawowego będzie miała kompetencje do wystawienia "dokumentów stanowiących podstawę do stwierdzenia zgonu". 35 KOMENTARZY.

 

Minister Kopacz wycofała się z zapisów: "Czas pracy osoby uprawnionej do wykonywania medycznych czynności ratunkowych, wchodzącej w skład zespołu ratownictwa medycznego, nie może przekraczać 12 godzin na dobę". Zobacz komentarz redakcyjny. 1 KOMENTARZ.