Chcę silniejszego samorządu. Ale jego siły nie mierzyłbym liczbą uchwał, posiedzeń ani konferencji.

To tekst, który stawia kilka niewygodnych pytań: czy pielęgniarki wiedzą, kto reprezentuje je w samorządzie i jak wyglądają wybory, czy izby wystarczająco skutecznie informują swoich członków, czy zasady dotyczące PWZ emerytowanych pielęgniarek wymagają zmiany oraz czy przy obowiązkowym członkostwie i składkach członkowie otrzymują wystarczająco czytelną informację o działalności swojego samorządu.

Pierwszy fragment artykułu został opublikowany w artykule pt. Izby są dla pielęgniarek. Może jednak pielęgniarki dla izb. (1) Drugą część tekstu została udostępniona w artykule pt. Izby są dla pielęgniarek. Może jednak pielęgniarki dla izb. (2) Natomiast trzecia część w artykule pt. Izby są dla pielęgniarek. Może jednak pielęgniarki dla izb. (3) Część czwartą w artykule pt. Izby są dla pielęgniarek. Może jednak pielęgniarki dla izb. (4) Zapraszamy do lektury.

Porozmawiajmy też o pieniądzach i funkcjach

Wynagrodzenia, diety i koszty działania organów samorządu to tematy, o których zwykle rozmawia się ostrożnie. Nie widzę powodu, żeby się ich bać. Osoby wykonujące realną pracę dla samorządu nie muszą wykonywać jej za darmo. To byłaby druga skrajność.

Ale członek powinien móc łatwo sprawdzić, kto pełni określoną funkcję, jak długo ją pełni, jakie świadczenia są z nią związane i ile kosztuje funkcjonowanie organów. Jeżeli wynagrodzenie jest uzasadnione zakresem obowiązków – pokażmy to. Jeżeli dieta wynika z rzeczywiście wykonywanej pracy – pokażmy to. Niech członkowie sami wyrobią sobie zdanie.

Najgorszym paliwem dla plotek jest brak prostej informacji.

Bez izb byłoby gorzej Po tych wszystkich pytaniach łatwo byłoby zakończyć tekst stwierdzeniem, że samorząd nie działa. Tylko że nie byłoby to uczciwe.

Izby prowadzą rejestry, realizują zadania związane z prawem wykonywania zawodu, organizują i wspierają kształcenie, prowadzą działalność samopomocową, zapewniają różne formy pomocy prawnej, reprezentują środowisko i uczestniczą w opiniowaniu rozwiązań dotyczących zawodu. To są realne zadania i realna praca.

Dlatego nie chcę słabszego samorządu. Chcę silniejszego. Ale jego siły nie mierzyłbym liczbą uchwał, posiedzeń ani konferencji.

Mam prostszy miernik: pielęgniarka ma poważny problem zawodowy. Czy jej pierwsza myśl brzmi: „moja izba mi pomoże”? Jeżeli tak – świetnie. Jeżeli nie – mamy nad czym pracować.

Jedno pytanie na koniec

Nie proponuję likwidacji samorządu. Nie proponuję nawet zniesienia obowiązkowej przynależności. Proponuję natomiast, żebyśmy mieli odwagę regularnie pytać członków, jak oceniają własną reprezentację.

I zadałbym jedno szczególnie niewygodne pytanie: gdyby przynależność do samorządu była dobrowolna, czy nadal chciałbyś być członkiem swojej izby? Jeżeli zdecydowana większość odpowiedziałaby „tak”, byłaby to najlepsza możliwa legitymacja dla samorządu. Jeżeli wiele osób odpowiedziałoby „nie”, nie traktowałbym tego jak ataku. Potraktowałbym jak informację, że trzeba zapytać: dlaczego?

Krytyka samorządu nie musi oznaczać działania przeciwko niemu. Czasem pytamy właśnie dlatego, że nam zależy.

Chciałbym, żebyśmy rzadziej mówili: „muszę zadzwonić do nich, do izby”, a częściej: „zadzwonię do naszej izby”. Niby dwa słowa. A różnica ogromna.

Bo warto pamiętać o kolejności, która czasami gdzieś nam umyka: to pielęgniarki i położne tworzą swój samorząd. Nie samorząd tworzy pielęgniarki.

Źródła:

1. Ustawa z 1 lipca 2011 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych – tekst jednolity ogłoszony w Dz.U. z 2025 r. poz. 1760.

2. Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych, „Komunikat dotyczący wysokości składki członkowskiej w 2026 r.”, 16.02.2026.

3. Rzecznik Praw Obywatelskich, „Sprawa składek członkowskich pielęgniarek i położnych”, materiały sprawy VII.611.5.2025, 2026 r.

4. Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych, „Punkty edukacyjne” – zasady pierwszego okresu rozliczeniowego 2026-2030.

Dawid Czajka mgr pielęgniarstwa, specjalista pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki oraz pielęgniarstwa rodzinnego, ratownik medyczny.