Ministerstwo zdrowia w dniu 24 lipca 2026 roku opublikowało projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw. Zaproponowane zmiany dotyczyły między innymi wymogu składania oświadczeń przez pracowników medycznych, w tym pielęgniarek i położnych. Dlaczego pomysł w zakresie oświadczeń?
Otóż jednym z zasadniczych elementów zmian było ograniczenie maksymalnego wymiaru czasu pracowników medycznych do „równowartości dwukrotności pełnego wymiaru czasu pracy”. Szczegółowe informacje w tej sprawie systematycznie były publikowane przez redakcję pielegniarki.info.pl w zakładce pt. Nowe zasady zatrudniania pielęgniarek. Natomiast bieżące i szczegółowe informacje w zakresie ustalenia maksymalnego wymiaru czasu pracy pielęgniarek i położnych przedstawiliśmy w dwóch artykułach: Zasady zatrudniania pielęgniarek. Rząd przyjął projekt ustawy oraz Obostrzenia w zatrudnianiu pielęgniarek. Co na to izba i OZZPiP?
Wróćmy teraz do sprawy „oświadczeń”. W celu wyegzekwowania obostrzeń w zakresie limitu czasu pracy pracowników wykonujących zawód medycznych, w tym pielęgniarek lub położnych, ministerstwo wprowadziło do ustawy poniższy zapis:
Osoba, o której mowa w ust. 1, składa przed zatrudnieniem oświadczenie, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń z art. 233 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, o łącznym wymiarze czasu pracy, a w przypadku umowy lub innego aktu, na podstawie których powstaje stosunek inny niż stosunek pracy albo stosunek służbowy – jego równoważnika, wynikającego z umów zawartych z zatrudniającymi ją świadczeniodawcami.
Rząd po konsultacjach społecznych w dniu 22 września 2026 roku przyjął projekt ustawy, w którym przedmiotowe zagadnienie uregulowano w następujący sposób:
Osoba, o której mowa w ust. 1, przed zatrudnieniem w podmiocie leczniczym składa jego kierownikowi oświadczenie, o łącznym maksymalnym wymiarze czasu zatrudnienia, wynikającym z umów zawartych z zatrudniającymi ją świadczeniodawcami, w tym o czasie pracy poza zakładem leczniczym w ramach praktyki, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej.
Zauważmy zmianę w zapisie projektu ministerialnego przez rząd. Otóż zniknął zapis o składaniu oświadczenia „pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń z art. 233 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny”. Także w wersji zapisu autorstwa ministerstwa uregulowano, że oświadczenie ma dotyczyć „umów zawartych z zatrudniającymi ją świadczeniodawcami”. Natomiast w wersji ustawy przyjętej przez rząd mowa o: umowach zawartych z zatrudniającymi ją świadczeniodawcami, w tym o czasie pracy poza zakładem leczniczym w ramach praktyki, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej.
Powyższa zmiana jest konsekwencją przyjęcia rozwiązania, że do limitu wymiaru czasu pracy wliczane będą także umowy z podmiotami, które nie mają statusu podmiotu leczniczego. Szczegółowo opisaliśmy tę kwestię w artykule pt. Zasady zatrudniania pielęgniarek. Rząd przyjął projekt ustawy.
Z powyższego wynika, że wycofano się z rygoru odpowiedzialności karnej przy składaniu oświadczenia.
Wiele podmiotów biorących udział w konsultacjach społecznych zwracało uwagę, że „przewidziany w projekcie obowiązek składania pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń z art. 233 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny, oświadczenia o łącznym wymiarze czasu pracy jest środkiem zbyt rygorystycznym”. Izba pielęgniarek także podnosiła „negatywną ocenę obowiązku składania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej”. OZZPiP argumentował, że „negatywnie opiniujemy obowiązek składania przed zatrudnieniem oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń”.
Co ciekawe ministerstwo zdrowia wszystkie uwagi krytykujące wprowadzenie rygoru odpowiedzialności karnej zbywało powtarzanym jak mantra stwierdzeniem: obowiązek składanie oświadczeń o łącznym wymiarze czasu pracy jest niezbędne w celu wyegzekwowania przestrzegania wprowadzanego limitu czasu pracy pracownika medycznego.
Mimo nieprzejednanego stanowiska ministerstwa rząd ostatecznie usunął z ustawy wymóg rygoru odpowiedzialności karnej.
