Pielęgniarka - jak prawidłowo pobrać krew.

Praktyka zawodowa pielęgniarek i położnych.


Pielęgniarki - procedura pobierania krwi

Odpowiedzi Wiceprezes Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych w sprawie pobierania materiału biologicznego w środowisku zamieszkania pacjenta, transportu do laboratorium.

1. Jakie są zasady dotyczące pobierania materiału biologicznego w środowisku zamieszkania pacjenta?
2. W jakich warunkach i w jakim czasie należy dostarczyć w/w materiał do laboratorium diagnostycznego?
3. Jaki jest standard transportu materiału biologicznego do laboratorium diagnostycznego?
4. Czy materiał ten może być transportowany przez pielęgniarki środkami komunikacji miejskiej, własny mym samochodem, na rowerze, czy skuterze?

W odpowiedzi na pytania informuję, że:

1. materiał biologiczny od pacjenta na badania laboratoryjne powinien być pobrany zgodnie z zasadami pobierania materiału do badań (obejmującymi również przygotowanie pacjenta) opracowanymi i dostarczonymi przez medyczne Iaboratorium diagnostyczne (które zgodnie z zawartą umową wykonuje badania laboratoryjne dla POZ), wraz z odpowiednimi systemowymi probówkami i pojemnikami oraz igłami do pobierania krwi, jednorazowego użytku,

2. materiał biologiczny do badań pobieramy zawsze:
- z zachowaniem zasad aseptyki gdyż pobierany materiał biologiczny zawsze
traktowany jest jako zakaźny,
-  z wykorzystaniem probówek /pojemników systemu zamkniętego,
-  tak, aby sposób pobierania nie zmienił właściwości pobieranego materiału.

3. uwzględniając potrzeby środowiska zamieszkania pacjenta - dopuszcza się pozycję leżącą przy pobraniu krwi,

4. przed pobraniem materiału należy dokonać jednoznacznej identyfikacji pacjenta wraz z opisaniem probówek/pojemników czytelnie jego imieniem i nazwiskiem oraz numerem PESEL,

5. krew do większości badań laboratoryjnych wykonywanych rutynowo pobieramy:
 
- rano (zalecane godziny 7-9 ze względu na rytm dobowy wielu analitów),
- po wypoczynku nocnym,
- na czczo, czyli 12 godzin po ostatnim posiłku,
- przed leczeniem lub po odstawieniu leków mogących wpływać na stężenie
- znaczanego analitu,
- przy zachowaniu dotychczasowej diety,

6. pobieranie materiału:

- tylko w celu pobrania materiału należy stosować przy każdym pacjencie nowe rękawiczki jednorazowego użytku, które zakładamy na uprzednio umyte mydłem ręce,
- krew do badań pobieramy przy zachowaniu ucisku staży nie dłużej niż 1 minuta,
- krew do badań pobieramy w określonej kolejności — krew na posiew/probówka na skrzep bez dodatków, probówka koagulologiczna, morfologiczna/OB., na glukozę i inne,
- w przypadku probówek z antykoagulantami (koagulologia, morfologia, OB) szczególnie zwracamy uwagę na dokładną objętość pobranej krwi, następnie starannie mieszamy probówkę góra-dół, bez spieniania,
- probówki po pobraniu krwi należy przechowywać w pozycji stojącej,
- pielęgniarka pobierająca materiał do badań zawsze odnotowuje godzinę pobrania materiału i potwierdza to swoim czytelnym podpisem na karcie zleceń na badania, pojemniki z pobraną krwią/materiałem biologicznym na badania laboratoryjne powinny
w jak najkrótszym czasie zostać dostarczone do laboratorium - najpóźniej w czasie 1 godziny od pobrania,
- w przypadku gdy wiemy, że czas transportu będzie dłuższy - krew do badań z zakresu chemii klinicznej i koagulologii należy odwirować w wirówce laboratoryjnej, 
- nie należy transportować krwi pełnej pobranej na badania biochemiczne i koaguiologiczne, gdy czas od pobrania jest dłuższy niż 1 godzina, ponieważ ma to bezpośredni wpływa na wyniki badań,
- pojemniki z pobranym materiałem do badań należy przechowywać w temperaturze pokojowej, gdyż zarówno zbyt niska jak i zbyt wysoka temperatura może wpływać na wyniki oznaczeń analitów o szczególnie zimą lub latem pobrany materiał należy transportować do laboratorium medycznego z zachowaniem właściwej temperatury otoczenia, która powinna być monitorowane podczas transportu a zapisy z monitoringu temperatury powinny być udokumentowane,

7. pobrany materiał do badań powinien być transportowany w zamkniętych probówkach i pojemnikach, w pozycji stojącej, w wodoszczelnym zamkniętym opakowaniu zbiorczym wyłożonym materiałem absorpcyjnym wilgoć i płyny, oznakowanym znakiem „biohazard - materiał zakaźny",

8. pojemnik zbiorczy powinien:

- być sztywny i trwały,
- minimalizować skutki skażenia w wypadku jego uszkodzenia,
- zapobiec kontaminacji w sytuacji wypadku być wyłożony materiałem o dużej chłonności,
- zabezpieczać przed uszkodzeniem lub rozlaniem,
- łatwy do umycia i dezynfekcji,

9. personel transportujący pojemnik zbiorczy powinien być przeszkolony w zakresie bezpiecznych zasad postępowania z materiałem biologicznym w sytuacjach awaryjnych i znać sposoby dekontaminacji.

10. opakowanie zbiorcze z materiałem biologicznym nie może być transportowane środkami komunikacji publicznej (w tym miejskiej, kolejowej, samochodowej) ani jednośladami. Dopuszcza się transport niewielkiej liczby pobranych próbek od pacjentów samochodem osobowym, w luku bagażowym, przy zachowaniu pozycji pionowej opakowania zbiorczego, zabezpieczeniu go przed upadkiem i przy zachowaniu wymogów temperaturowych transportu dla poszczególnych typów materiału biologicznego. Samochód podczas transportu powinien być oznakowany wywieszką - przewóz próbek dia¬gnostycznych/materiału zakaźnego. Poza kierowcą lub pielęgniarką nie należy w tym samym czasie w samochodzie przewozić żadnych dodatkowych osób.

Opracowano wg:

- rozp MZ z 23.03.2006 r. w sprawie standardów jakości dla medycznych laboratoriów
diagnostycznych i mikrobiologicznych (DU. 06.61.435 z późn. zm.)
- Próbki: od pacjenta do laboratorium, W Guder i inni, 2009 MedPharm
- transport drogowy materiałów niebezpiecznych DU.2005.178.1481

Z poważaniem
Wiceprezes Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych
(-) Ewa Świątkowska