Ministerstwo zdrowia w dniu 24 lipca 2026 roku opublikowało projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw. Jednym z zasadniczych elementów zmian jest ograniczenie maksymalnego wymiaru czasu pracowników medycznych do „równowartości dwukrotności pełnego wymiaru czasu pracy”. Do projektu ustawy autorstwa ministerstwa rząd wprowadził zmiany. Jakie? Bieżące i szczegółowe informacje w tym zakresie przedstawiamy w dziale pt. Zasady zatrudniania pielęgniarek.

Poniżej przedstawiamy fragment opinii Szpitala im. Św. Jadwigi Śląskiej do projektowanych zmian zatrudniania pielęgniarek, złożoną w ramach konsultacji społecznych.

1. Z perspektywy podmiotu leczniczego projektowane rozwiązania należy ocenić jako istotnie ingerujące w sposób organizacji udzielania świadczeń, politykę kadrową oraz gospodarkę finansową szpitala. Kierunek zmian, polegający na zwiększeniu odpowiedzialności świadczeniodawcy za organizację pracy personelu, zapewnienie ciągłości świadczeń i racjonalizację kosztów, jest co do zasady zrozumiały.

Jednocześnie część proponowanych regulacji może w praktyce doprowadzić do skutków odwrotnych od zakładanych, jeżeli nie zostaną uwzględnione realia funkcjonowania szpitali, w szczególności niedobór lekarzy i pielęgniarek w określonych specjalnościach, konieczność zabezpieczenia dyżurów oraz konkurencję pomiędzy podmiotami leczniczymi o ograniczone zasoby kadrowe.

Szczególnej analizy wymagają rozwiązania, które nakładają na kierownika podmiotu leczniczego bezpośrednią odpowiedzialność za przestrzeganie limitów czasu pracy i wynagrodzeń, przy jednoczesnym braku pełnej kontroli nad aktywnością zawodową pracowników poza szpitalem.

2. Ograniczenie łącznego czasu pracy

Projekt zakłada maksymalny łączny wymiar czasu pracy pracownika medycznego u wszystkich świadczeniodawców na poziomie odpowiadającym dwukrotności pełnego wymiaru czasu pracy.

Rozwiązanie to wymaga doprecyzowania mechanizmu kontroli rzeczywistego czasu pracy pracownika u wszystkich podmiotów. [O tym redakcja pielegniarki.info.pl pisała w artykule pt. Zasady zatrudniania pielęgniarek. Rząd przyjął projekt ustawy.]

Nie jest wystarczające nałożenie odpowiedzialności na kierownika szpitala, jeżeli dyrektor nie posiada skutecznego i bieżącego narzędzia pozwalającego zweryfikować wszystkie miejsca zatrudnienia i faktyczny harmonogram pracy lekarza lub innego pracownika medycznego.

Postulat: odpowiedzialność za przekroczenie limitu powinna być rozłożona pomiędzy wszystkie podmioty uczestniczące w zatrudnieniu pracownika, a pracownik powinien mieć ustawowy obowiązek składania aktualnego oświadczenia o wszystkich miejscach wykonywania pracy i wymiarze tej pracy. Dane powinny być możliwe do zweryfikowania w jednym, centralnym systemie.

3. Obowiązek zatrudnienia co najmniej na 1/2 etatu

Projekt przewiduje obowiązek zatrudniania określonych pracowników medycznych przez świadczeniodawcę posiadającego kontrakt na leczenie szpitalne co najmniej w wymiarze 1/2 etatu. [O tym redakcja pielegniarki.info.pl pisała w artykule pt. Pielęgniarka pod pewnymi warunkami będzie mogła pracować w szpitalu mniej niż 84 godziny miesięcznie.]

Rozwiązanie to może być szczególnie trudne dla szpitali, które korzystają z lekarzy specjalistów pracujących w kilku podmiotach. Dotyczy to zwłaszcza specjalności deficytowych. Wymóg formalnego zwiększenia wymiaru zatrudnienia nie spowoduje automatycznie zwiększenia dostępności lekarzy [pielęgniarek] na rynku. Może natomiast doprowadzić do sytuacji, w której lekarz [pielęgniarka] zrezygnuje z pracy w danym szpitalu, ponieważ nie będzie zainteresowany zwiększeniem wymiaru zatrudnienia.

Postulat: należy przewidzieć możliwość odstąpienia od wymogu 1/2 etatu nie tylko w przypadkach określonych przez NFZ, ale również w sytuacji udokumentowanego braku możliwości pozyskania pracownika na wymaganym rynku lokalnym.

4. Zgoda podstawowego świadczeniodawcy

Projekt przewiduje, że zatrudnienie pracownika przez kolejnego świadczeniodawcę w określonych przypadkach będzie wymagało zgody pierwszego świadczeniodawcy. [O tym redakcja pielegniarki.info.pl pisała w artykule pt. Pielęgniarki: praca w kolejnym szpitalu będzie wymagała zgody oraz w artykule pt. Pielęgniarki – ministerstwo o konieczności uzyskiwania zgody na zatrudnienie w kolejnym szpitalu.

Należy doprecyzować, według jakich kryteriów dyrektor powinien udzielać lub odmawiać zgody.

Postulat: odmowa zgody powinna być możliwa wyłącznie z obiektywnych i weryfikowalnych przyczyn, związanych przede wszystkim z koniecznością zapewnienia ciągłości udzielania świadczeń, zabezpieczeniem dyżurów lub występowaniem rzeczywistych potrzeb kadrowych.

źródło: rcl.pl

Dodajemy, że już po złożeniu powyższej opinii minister zdrowia znowelizował rozporządzenie, na podstawie, którego NFZ zbierze dane o dniach oraz godzinach rozpoczęcia i zakończenia obecności w pracy pielęgniarek i położnych.